การจัดการความรู้มรดกภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อยกระดับการจัดการท่องเที่ยว เชิงวัฒนธรรมอาหารขนมลา จังหวัดนครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) สภาพการณ์เกี่ยวกับมรดกภูมิปัญญาท้องถิ่นวัฒนธรรมอาหารขนมลา 2) ทัศนคติของนักท่องเที่ยวที่มีต่อการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอาหารขนมลา  3) สร้างคลังความรู้มรดกภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อยกระดับการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอาหารขนมลา พื้นที่จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นการวิจัยผสมผสานวิธี กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมขนมลา จำนวน 18 คน และนักท่องเที่ยว จำนวน 400 คน โดยเลือกกลุ่มตัวอย่างอาศัยความน่าจะเป็นแบบเจาะจง การสุ่มแบบบังเอิญ เครื่องมือที่ใช้วิจัย คือ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง แบบสอบถาม ร่วมกับเทคนิคการวิจัยแบบสนทนากลุ่ม จำนวน 9 คน การวิเคราะห์ข้อมูลและสถิติที่ใช้ในการวิจัย คือ ข้อมูลเชิงคุณภาพ วิเคราะห์เชิงเนื้อหานำเสนอแบบความเรียง และข้อมูลเชิงปริมาณ โดยการหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัยพบว่า 1) ขนมลา มีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ใช้สำหรับประกอบพิธีกรรมงานประเพณีบุญสารทเดือนสิบตามความเชื่อ ความศรัทธา แสดงถึงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษที่ล่วงลับ เป็นของฝากเฉพาะช่วงงานประเพณีอาจส่งผลต่อชุมชนผู้ผลิตมีจำนวนลดน้อยลง ทั้งนี้ศักยภาพของการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม พบว่า นักท่องเที่ยวเดินทางมาชมสถานที่ทางประวัติศาสตร์ที่มีร่องรอยของอารยธรรม มีกิจกรรมสืบสานจากรุ่นสู่รุ่น การผลิตขนมลาเป็นอาชีพที่สืบทอดวิถีวัฒนธรรมแบบดั้งเดิมมีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะถิ่นที่สะท้อนถึงการสั่งสมทักษะและประสบการณ์ 2) ทัศนคติของนักท่องเที่ยวต่อการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอาหารขนมลา อยู่ในระดับมาก คือ ด้านการส่งเสริมและการอนุรักษ์ ด้านการรับรู้ข้อมูล ด้านการมีส่วนร่วมเชิงสร้างสรรค์ ด้านความชื่นชอบและความสนใจ และด้านประสบการณ์นักท่องเที่ยว 3) คลังความรู้มรดกภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อยกระดับการจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอาหารขนมลา จังหวัดนครศรีธรรมราช ประกอบด้วย การจัดการความรู้มรดกภูมิปัญญาท้องถิ่นวัฒนธรรมอาหารขนมลา คู่มือการประกอบพิธีกรรมบุญสารทเดือนสิบ และคู่มือการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ซึ่งเป็นฐานข้อมูลสำคัญสำหรับการถ่ายทอด อนุรักษ์ และพัฒนากิจกรรมท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอาหาร ช่วยเสริมสร้างคุณค่าแก่ชุมชนและสนับสนุนการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน