กระบี่กระบอง: มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของไทย

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ   

                   บทความนี้เป็นการศึกษาเกี่ยวกับ ประวัติความเป็นมาและพัฒนาการของการเล่นกระบี่กระบอง  คุณค่าและภูมิปัญญาที่แฝงอยู่ในกระบี่กระบอง  และสถานภาพปัจจุบันของการเล่นกระบี่กระบอง  โดยใช้ข้อมูลจากเอกสารและข้อมูลภาคสนามที่ได้จากการสังเกตุการณ์การฝึกซ้อม การแสดง การแข่งขัน และการสัมภาษณ์ผู้เล่นและผู้เชี่ยวชาญ

                    ผลการศึกษาพบว่า กระบี่กระบองเป็นศิลปะการต่อสู้ป้องกันตัวของไทยที่มีมาแต่สมัยโบราณ ในอดีตมีบทบาทสำคัญในการสู้รบทำสงครามเพื่อรักษาเอกราชและเพื่อขยายอาณาเขต ในระยะแรกของการเล่นกระบี่กระบองเป็นการฝึกซ้อมเพื่อเตรียมพร้อมในการสู้รบ โดยเอาหวายมาทำจำลองเป็นอาวุธที่ใช้สู้รบกันในสมัยโบราณ เช่น กระบี่ ดาบ ง้าว พลอง เป็นต้น และเอาหวายหรือหนังมาทำเป็น โล่ เขน และดั้ง แล้วมาจัดต่อสู้กันเหมือนการต่อสู้จริงในสนามรบ  ต่อมาได้มีการประยุกต์ให้การฝึกซ้อมเกิดความสนุกสนานโดยแทรกกิจกรรมเชิงสันทนาการ และการแข่งขัน เพื่อมิให้เกิดความเบื่อหน่ายในการฝึกซ้อม ส่งผลให้กระบี่กระบองพัฒนาจากการฝึกซ้อมเพื่อเตรียมรบ มาเป็นการเล่น การแสดง และการกีฬา ที่จำลองการสู้รบด้วยอาวุธไทยโบราณ รวมทั้งการแสดงในราชสำนัก  นอกจากนี้ยังพบคุณค่าและภูมิปัญญาในด้านต่าง ๆ ทั้งในด้านศิลปะและวัฒนธรรม ในการต่อสู้ป้องกันตัว ตลอดจนการพัฒนาจิตใจ วินัย และคุณธรรม ที่แฝงอยู่ในกระบี่กระบอง ซึ่งปรากฏผ่านระเบียบแบบแผนและหลักจริยธรรม ทั้งในการฝึกฝนและในการแสดงกระบี่กระบอง  สถานภาพของการเล่นกระบี่กระบองในปัจจุบัน มีหน่วยงานหลักที่ส่งเสริมกีฬากระกระบองหลายหน่วยงาน มีการจัดการแข่งขันในระดับต่าง ๆ มีการฝึกและการสอนทั้งในโรงเรียนและสถาบันการศึกษา   อย่างไรก็ตามผลการศึกษายังสะท้อนถึงแนวโน้มการลดลงของความนิยมและการสืบทอดศิลปะการต่อสู้นี้ ซึ่งอาจส่งผลต่อความยั่งยืนของมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมชิ้นนี้

คำสำคัญ     กระบี่กระบอง; ภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม; ศิลปะการต่อสู้