โรโมยุเลียดคำกลอน: การศึกษาเชิงประวัติและกลวิธีการประพันธ์
คำสำคัญ:
โรเมโอและจูเลียต, วรรณกรรมไทย, วรรณกรรมคำกลอนบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษา โรโมยุเลียดคำกลอน เชิงประวัติ ตลอดจนกลวิธี การประพันธ์ ซึ่งผู้แต่งคือนายพลอย ทหารมหาดเล็ก สมาชิกหอพระสมุดวชิรญาณและเป็นกวีสมัครเล่น ผลการศึกษาพบว่า โรโมยุเลียดคำกลอน เป็นวรรณกรรมที่มีที่มาจากพระนิพนธ์แปลร้อยแก้วเรื่อง นิทานเรื่องโรโมยุเลียด ในพระองค์เจ้าวรวรรณากร หรือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ โดยเผยแพร่ลงใน วชิรญาณ เมื่อ พ.ศ.2440 นอกจากนี้ โรโมยุเลียดคำกลอน ยังเป็นหลักฐานวรรณกรรมเรื่อง โรเมโอและ จูเลียด ที่แต่งเป็นร้อยกรองภาษาไทยเรื่องแรก แสดงถึงความสนใจของกวีที่สนใจนำเรื่องแปลกใหม่ บำรุงสติปัญญาผู้อ่านมาเผยแพร่แก่สมาชิกหนังสือ วชิรญาณ ด้านกลวิธีการประพันธ์ นายพลอย ทหารมหาดเล็กแต่ง โรโมยุเลียดคำกลอน ด้วยกลอนสุภาพ มีศิลปะการประพันธ์ทั้งด้านการใช้คำ การใช้เสียงสัมผัส การใช้บทสนทนาดำเนินเรื่องเป็นกลอนสุภาพ ขณะเดียวกันผู้แต่งเป็นผู้มีความรู้ทางภาษาและการแต่งคำประพันธ์
เอกสารอ้างอิง
กุสุมา รักษมณี. (2513). รุไบยาตของฮะกิม โอมาร์คัยยาม พระนิพนธ์พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ชลธิรา สัตยาวัฒนา. (2530). ผจงถ้อยร้อยเรียง: วิภาษวาทีวรรณกรรมร่วมสมัย. ปลาตะเพียน.
ชลดา เรืองรักษ์ลิขิต. (2541). วรรณคดีวิจารณ์ระหว่าง พ.ศ.2325-2453. ใน สุวรรณา เกรียงไกรเพ็ชร์และ สุจิตรา จงสถิตย์วัฒนา (บรรณาธิการ). ทอไหมในสายน้ำ 200 ปีวรรณคดีวิจารณ์ไทย (พิมพ์ครั้งที่ 2). ประพันธ์สาส์น.
ธนพงศ์ จิตต์สง่า. (2552). “วชิรญาณ” กับการแสวงหาความรู้ของชนชั้นนำของสยาม พ.ศ.2427-2448. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธนิต อยู่โพธิ์. (2504). การสืบสาวราวเรื่องกาพย์ กลอน โคลง ฉันท์. ศิวพร.
นายปาล เปรียญ. (2439). การแต่งหนังสือลงวชิรญาณ. วชิรญาณ, กรกฎาคม ร.ศ.115., 2193-2202.
นายพลอย ทหารมหาดเล็ก. (2440). โรโมยุเลียดคำกลอน. วชิรญาณ, มิถุนายน-กรกฎาคม ร.ศ.116, 3305-3323, 3410-3426.
นามานุกรมวรรณคดีไทย ชุดที่ 1 ชื่อวรรณคดี (พิมพ์ครั้งที่ 4). (2553). มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา.
พจนานุกรมบาลี-ไทย ฉบับภูมิพโลภิกขุ. (2560). โรงพิมพ์มูลนิธิภูมิพโลภิกขุ.
พระมหาสมเกียรติ ศรีรุณ. (2546). วิเคราะห์การใช้รูปศัพท์ภาษาบาลีในหนังสือเรียนภาษาไทยชุดทักษสัมพันธ์ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
เพลินพิศ กำราญและเนียนศิริ ตาละลักษณ์. (2522). พระประวัติและผลงานของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์. หสน.สหประชาพาณิชย์. (มูลนิธิ “นราธิปประพันธ์พงศ์-วรวรรณ” จัดพิมพ์เนื่องในพระราชวโรกาสสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเปิดศูนย์นราธิปเพื่อการวิจัยทางสังคมศาสตร์ 10 ตุลาคม 2522)
มงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (2459). เวนิสวานิช เรื่องลครเริงรมย์ของวิลเลียม เชกส๎เปียร์พระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทร มหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงแปลจากภาษาอังกฤษและประพนธ์เปนกลอน. ม.ป.ท.
มงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (2465). โรเมโอและจูเลียต เรื่องลครสลดใจของวิลเลียม เชกส๎เปียร์ สมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทร์ มหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าแผ่นดินสยาม ทรงแปลและประพันธ์เป็นภาษาไทย. ม.ป.ท.
ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จฯ กรมพระยา. (2565). จดหมายนายทรงอานุภาพเล่าเรื่องประพาศต้น เมื่อ ร.ศ.123. สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร.
ตำนานกรมทหารบกราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (พิมพ์ครั้งที่ 2). (2466). โรงพิมพ์บำรุงนุกูลกิจ.
ตำนานหอพระสมุด หอพระมณเฑียรธรรม หอวชิรญาณ หอพุทธสาสนสังคหะ แลหอสมุดสำหรับพระนคร. (2459). โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร. (พระเจ้าบรมวงษ์เธอ กรมพระดำรงราชานุภาพ สภานายกกับกรรมการ แลเจ้าพนักงานหอพระสมุดเรียบเรียงทูลเกล้าฯ ถวายเมื่อเสด็จเปิดหอพระสมุด
สำหรับพระนคร ณ วันเสาร์ที่ 6 มกราคม ปีมโรง พ.ศ.2459)
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 (พิมพ์ครั้งที่ 2). ราชบัณฑิตยสถาน.
รื่นฤทัย สัจจพันธุ์. (2566). ความรู้ทั่วไปทางภาษาไทย ตอนที่ 3 วรรณคดีไทย (พิมพ์ครั้งที่ 8). สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง
เรื่องมหาดเล็ก (พิมพ์ครั้งที่ 2). (2514). กรมศิลปากร. (พิมพ์เป็นอนุสรณ์ในงานฌาปนกิจศพนางอรรถประกาศกิดาการ (สอ้าน สุนทรศารทูล) ณ ฌาปนสถานกองทัพบก วัดโสมนัสวิหาร วันที่ 4 กันยายน พุทธศักราช 2514)
วรวรรณากร, พระองค์เจ้า. (2432). นิทานเรื่องโรโมยุเลียด. วชิรญาณวิเศษ. เล่ม 5 แผ่นที่ 2 วันอาทิตย์ที่ 27 เดือนตุลาคม-เล่ม 5 แผ่นที่ 19 วันอาทิตย์ที่ 23 เดือนกุมภาพันธ์.
อาชญาสิทธิ์ ศรีสุวรรณ. (2566, มกราคม 31). มีผู้แปล Romeo and Juliet มาเป็นภาษาไทยก่อนในหลวงรัชกาลที่ 6 สืบค้นจาก https://www.the101.world/romeo-and-juliet-thai/
ติดต่อสอบถาม คุณวรรณวิสาข์ (เอ็ม) โทร 
