การขัดเกลาทางสังคมในการสอบบัญชี จริยธรรมในวิชาชีพ และการใช้ดุลยพินิจเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพ หลักฐานจากผู้สอบบัญชีในประเทศไทย

ผู้แต่ง

  • ไพฑูรย์ อินต๊ะขัน หลักสูตรบัญชีบัณฑิต คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง

คำสำคัญ:

การขัดเกลาทางสังคมในการสอบบัญชี, จริยธรรมในวิชาชีพ, การใช้ดุลยพินิจเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพ, ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ทดสอบผลกระทบของการขัดเกลาทางสังคมในการสอบบัญชี จริยธรรมในวิชาชีพที่มีต่อการใช้ดุลยพินิจเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพ เก็บข้อมูลจากผู้สอบบัญชีรับอนุญาตจำนวน 135 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์สมการโครงสร้าง ผลการวิจัยพบว่า การขัดเกลาทางสังคมในการการสอบบัญชีมีผลกระทบทางบวกต่อจริยธรรมในวิชาชีพ และการใช้ดุลยพินิจเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพ อย่างไรก็ตาม จริยธรรมในวิชาชีพไม่มีผลกระทบต่อการใช้ดุลยพินิจเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพ ดังนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรมีการส่งเสริมให้มีกระบวนการขัดเกลาทางสังคมทางการสอบบัญชีมากขึ้น เพื่อยกระดับจริยธรรมในวิชาชีพและดุลยพินิจให้กับผู้สอบบัญชี

เอกสารอ้างอิง

จิรัฐติกาล วุฒิพันธุ์, กฑิตา พันธ์ยาง, กนกวรรณ คำเพ็ง, จิรประภา สุขสม, ธนัชพร ใจบุญ, ปรีดี โสดาดง และสุจิตรา ทองไลย์, (2560). การใช้วิจารณญาณในการสังเกตและสงสัยเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพที่มีผลต่อประสิทธิภาพการ ปฏิบัติงานสอบบัญชีของผู้สอบบัญชีสหกรณ์ในสำนักงานตรวจบัญชีสหกรณ์ที่ 5. วารสารวิทยาการจัดการสมัยใหม่, 10(2), 155-168.

ธันยมัย รุ่งพิริยะเดช และคมกฤษณ์ สิงห์ใจ. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างการสังเกตและสงสัยเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพคุณลักษณะบุคลิกภาพและการปรับตัวตามความคาดหวังของวิชาชีพสอบบัญชีของนักศึกษาสาขาวิชาการบัญชี. วารสารเกษตรศาสตร์ธุรกิจประยุกต์, 15(22), 1-22.

ลลิตา พิมทา และบุญช่วง ศรีธรราษฎร์. (2562). ผลกระทบของจริยธรรมทางการบัญชีที่มีต่อความสำเร็จในการทำงานของนักบัญชีในจังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารการจัดการธุรกิจ มหาวิทยาลัยบูรพา, 8(2), 119-141.

นิพันธ์ เห็นโชคชัยชนะ และศิลปพร ศรีจั่นเพชร. 2554). ทฤษฎีการบัญชี (พิมพ์ครั้งที่ 2). ทีพีเอ็น เพลส.

สวัสดิ์ หากิน และวรวิทย์ เลาหะเมทนี. (2561). โครงสร้างความสัมพันธ์ระหว่างความเป็นอิสระตามความเป็นจริงกับการสังเกตและสงสัยเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพ และการ รายงานอย่างมีจริยธรรม : การศึกษาเชิงประจักษ์จากผู้สอบบัญชีรับอนุญาตในประเทศไทย. วารสารวิทยาการจัดการสมัยใหม่, 11(2), 25-41.

วรวิทย์ เลาหะเมทนี, โสภิดา สัมปัตติกร และวรีวรรณ เจริญรูป. (2561). การถ่ายทอดทางสังคมเชิงวิชาชีพ ความยึดมั่นในวิชาชีพ ความเชื่อด้านจริยธรรม และความสงสัยเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีของนักศึกษาการบัญชี. วารสารพฤติกรรมศาสตร์, 24(1), 23-46.

วสุโชติ พรหมจิรโชติ, ธีรชัย อรุณเรืองศิริเลิศ และพเยีย เสงี่ยมวิบูล. (2562). ความผิดทางด้านบัญชีของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. วารสารสุโขทัยธรรมาธิราช, 32(2), 44-54.

สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์. (2555a). มาตรฐานการสอบบัญชีรหัส 200 วัตถุประสงค์โดยรวมของผู้สอบบัญชีรับอนุญาตและการปฏิบัติงานตรวจสอบตามมาตรฐานการสอบบัญชี, สืบค้น 9 มีนาคม พ.ศ. 2567 จาก https://acpro-std.tfac.or.th/standard/94/ -2567.

สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์. (2555b). มาตรฐานการสอบบัญชีรหัส 240 ความรับผิดชอบของผู้สอบบัญชีเกี่ยวกับการพิจารณาการทุจริตในการตรวจสอบงบการเงิน. สืบค้น 9 มีนาคม พ.ศ. 2567 จาก https://acpro-std.tfac.or.th/standard/94/ -2567.

สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์. (2555c). มาตรฐานการสอบบัญชีรหัส 300 การวางแผนการตรวจสอบงบการเงิน. สืบค้น 9 มีนาคม พ.ศ. 2567 จาก https://acpro-std.tfac.or.th/standard/94/ -2567.

อมรรัตน์ บูรณะพล และปวีณา คำพุกกะ. (2561). อิทธิพลของจริยธรรมและการฝึกอบรมของนักบัญชีที่มีต่อความคิดเห็นต่อคุณภาพรายงานทางการเงินของโรงพยาบาลสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. วารสารสมาคมนักวิจัย, 23(2), 103-114.

Aaker, D. A., Kumar, V., & George, & Day, G. S. (2001). Marketing Research (7th ed). Wiley.

Barrainkua, I., & Espinosa-Pike, M. (2018). The influence of auditors’ professionalism on ethical judgement: Differences among practitioners & postgraduate students. Spanish Accounting Review, 21(2), 176-187.

Broberg, P., Umans, T., Skog, P., & Theodorsson, E. (2018). Auditors’ professional & organizational identities & commercialization in audit firms. Accounting, Auditing & Accountability Journal, 31(2), 374-399.

Byrne, B. M. (2001). Structural equation modeling with AMOS: Basic concepts, cpplications, and programming. Lawrence Erlbaum Associates.

Diamantopoulos, A., & Siguaw, J. A. (2000). Introducing LISREL: A guide for the uninitiated. Sage Publications.

Ditkaew, K., & Santatiwongchai, T. (2023). Effects of audit professional skepticism on audit efficiency & audit success. MUT Journal of Business Administration, 20(2), 43-66.

Phornlaphatrachakorn, P., & Na Kalasindhu, K., (2020). Audit Socialization & Professional Success: Evidence from Thailand. Journal of Asian Finance, Economics & Business, 7(12), 831-843.

Tighe, A. (2024) The Role of the Audit Room in Auditor Development: Remote Work Experiences of Junior Auditors during the COVID-19 Pandemic. A Journal of Practice & Theory, 43(4), 185–205.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-03-31

รูปแบบการอ้างอิง

อินต๊ะขัน ไ. (2026). การขัดเกลาทางสังคมในการสอบบัญชี จริยธรรมในวิชาชีพ และการใช้ดุลยพินิจเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพ หลักฐานจากผู้สอบบัญชีในประเทศไทย. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 6(1), 443–454. สืบค้น จาก https://so08.tci-thaijo.org/index.php/JMSSNRU/article/view/6230

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย