การขัดเกลาทางสังคมในการสอบบัญชี จริยธรรมในวิชาชีพ และการใช้ดุลยพินิจเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพ หลักฐานจากผู้สอบบัญชีในประเทศไทย

Phaithun Intakhan

Authors

Phaithun Intakhan Accounting Program, Faculty of Management Science, Lampang Rajabhat University

Keywords:

audit socialization, professional ethics, professional skepticism, certified public accountant

Abstract

This research aims to test the impact of audit socialization and professional ethics on the professional skepticism of auditors. Data were collected from 135 certified public accountants. The research instrument was a questionnaire. Data were analyzed using mean, standard deviation, and structural equation modeling analysis. The research findings indicated that audit socialization has a positive impact on both professional ethics and professional skepticism. However, professional ethics had no significant effect on professional skepticism. Therefore, relevant agencies should promote more auditor socialization to elevate the ethical standard and professional skepticism among auditors.

References

จิรัฐติกาล วุฒิพันธุ์, กฑิตา พันธ์ยาง, กนกวรรณ คำเพ็ง, จิรประภา สุขสม, ธนัชพร ใจบุญ, ปรีดี โสดาดง และสุจิตรา ทองไลย์, (2560). การใช้วิจารณญาณในการสังเกตและสงสัยเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพที่มีผลต่อประสิทธิภาพการ ปฏิบัติงานสอบบัญชีของผู้สอบบัญชีสหกรณ์ในสำนักงานตรวจบัญชีสหกรณ์ที่ 5. วารสารวิทยาการจัดการสมัยใหม่, 10(2), 155-168.

ธันยมัย รุ่งพิริยะเดช และคมกฤษณ์ สิงห์ใจ. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างการสังเกตและสงสัยเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพคุณลักษณะบุคลิกภาพและการปรับตัวตามความคาดหวังของวิชาชีพสอบบัญชีของนักศึกษาสาขาวิชาการบัญชี. วารสารเกษตรศาสตร์ธุรกิจประยุกต์, 15(22), 1-22.

ลลิตา พิมทา และบุญช่วง ศรีธรราษฎร์. (2562). ผลกระทบของจริยธรรมทางการบัญชีที่มีต่อความสำเร็จในการทำงานของนักบัญชีในจังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารการจัดการธุรกิจ มหาวิทยาลัยบูรพา, 8(2), 119-141.

นิพันธ์ เห็นโชคชัยชนะ และศิลปพร ศรีจั่นเพชร. 2554). ทฤษฎีการบัญชี (พิมพ์ครั้งที่ 2). ทีพีเอ็น เพลส.

สวัสดิ์ หากิน และวรวิทย์ เลาหะเมทนี. (2561). โครงสร้างความสัมพันธ์ระหว่างความเป็นอิสระตามความเป็นจริงกับการสังเกตและสงสัยเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพ และการ รายงานอย่างมีจริยธรรม : การศึกษาเชิงประจักษ์จากผู้สอบบัญชีรับอนุญาตในประเทศไทย. วารสารวิทยาการจัดการสมัยใหม่, 11(2), 25-41.

วรวิทย์ เลาหะเมทนี, โสภิดา สัมปัตติกร และวรีวรรณ เจริญรูป. (2561). การถ่ายทอดทางสังคมเชิงวิชาชีพ ความยึดมั่นในวิชาชีพ ความเชื่อด้านจริยธรรม และความสงสัยเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีของนักศึกษาการบัญชี. วารสารพฤติกรรมศาสตร์, 24(1), 23-46.

วสุโชติ พรหมจิรโชติ, ธีรชัย อรุณเรืองศิริเลิศ และพเยีย เสงี่ยมวิบูล. (2562). ความผิดทางด้านบัญชีของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. วารสารสุโขทัยธรรมาธิราช, 32(2), 44-54.

สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์. (2555a). มาตรฐานการสอบบัญชีรหัส 200 วัตถุประสงค์โดยรวมของผู้สอบบัญชีรับอนุญาตและการปฏิบัติงานตรวจสอบตามมาตรฐานการสอบบัญชี, สืบค้น 9 มีนาคม พ.ศ. 2567 จาก https://acpro-std.tfac.or.th/standard/94/ -2567.

สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์. (2555b). มาตรฐานการสอบบัญชีรหัส 240 ความรับผิดชอบของผู้สอบบัญชีเกี่ยวกับการพิจารณาการทุจริตในการตรวจสอบงบการเงิน. สืบค้น 9 มีนาคม พ.ศ. 2567 จาก https://acpro-std.tfac.or.th/standard/94/ -2567.

สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์. (2555c). มาตรฐานการสอบบัญชีรหัส 300 การวางแผนการตรวจสอบงบการเงิน. สืบค้น 9 มีนาคม พ.ศ. 2567 จาก https://acpro-std.tfac.or.th/standard/94/ -2567.

อมรรัตน์ บูรณะพล และปวีณา คำพุกกะ. (2561). อิทธิพลของจริยธรรมและการฝึกอบรมของนักบัญชีที่มีต่อความคิดเห็นต่อคุณภาพรายงานทางการเงินของโรงพยาบาลสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. วารสารสมาคมนักวิจัย, 23(2), 103-114.

Aaker, D. A., Kumar, V., & George, & Day, G. S. (2001). Marketing Research (7th ed). Wiley.

Barrainkua, I., & Espinosa-Pike, M. (2018). The influence of auditors’ professionalism on ethical judgement: Differences among practitioners & postgraduate students. Spanish Accounting Review, 21(2), 176-187.

Broberg, P., Umans, T., Skog, P., & Theodorsson, E. (2018). Auditors’ professional & organizational identities & commercialization in audit firms. Accounting, Auditing & Accountability Journal, 31(2), 374-399.

Byrne, B. M. (2001). Structural equation modeling with AMOS: Basic concepts, cpplications, and programming. Lawrence Erlbaum Associates.

Diamantopoulos, A., & Siguaw, J. A. (2000). Introducing LISREL: A guide for the uninitiated. Sage Publications.

Ditkaew, K., & Santatiwongchai, T. (2023). Effects of audit professional skepticism on audit efficiency & audit success. MUT Journal of Business Administration, 20(2), 43-66.

Phornlaphatrachakorn, P., & Na Kalasindhu, K., (2020). Audit Socialization & Professional Success: Evidence from Thailand. Journal of Asian Finance, Economics & Business, 7(12), 831-843.

Tighe, A. (2024) The Role of the Audit Room in Auditor Development: Remote Work Experiences of Junior Auditors during the COVID-19 Pandemic. A Journal of Practice & Theory, 43(4), 185–205.