การบริหารแบบมีส่วนร่วมที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการปฏิบัติงานด้านการป้องกัน และแก้ไขปัญหายาเสพติด ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในเขตอำเภอวาริชภูมิ จังหวัดสกลนคร
คำสำคัญ:
การบริหารแบบมีส่วนร่วม, ประสิทธิผลการปฏิบัติงาน, การป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ระดับบริหารแบบมีส่วนร่วม และระดับประสิทธิผลการปฏิบัติงานด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในเขตอำเภอวาริชภูมิ จังหวัดสกลนคร 2) อิทธิพลของการบริหารแบบมีส่วนร่วมที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการปฏิบัติงานด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในเขตอำเภอวาริชภูมิ 3) แนวทางในการพัฒนาประสิทธิผลการปฏิบัติงานด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในเขตอำเภอวาริชภูมิ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในเขตอำเภอวาริชภูมิ จำนวน 282 คน และใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็น แบบสอบถามในการเก็บรวบรวมข้อมูล โดยได้ค่า IOC ระหว่าง .80-1.00 ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .883 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า 1) การบริหารแบบมีส่วนร่วมในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดร่วมกับอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในเขตอำเภอวาริชภูมิ โดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง ประสิทธิผลการปฏิบัติงานด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในเขตอำเภอวาริชภูมิ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก 2) การบริหารแบบมีส่วนร่วม ด้านการมีส่วนร่วมในขั้นเข้ามามีบทบาท และด้านการมีส่วนร่วมในขั้นสร้างความร่วมมือ มีอิทธิพลต่อประสิทธิผลการปฏิบัติงานด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในเขตอำเภอวาริชภูมิ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยสามารถร่วมกันทำนายระดับประสิทธิผลการปฏิบัติงานด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในเขตอำเภอวาริชภูมิ ได้ร้อยละ 40.60 3) แนวทางในการพัฒนาประสิทธิผลการปฏิบัติงานด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในเขตอำเภอวาริชภูมิ ได้แก่ ควรเน้นทั้งด้านความรู้ ทักษะ การมีส่วนร่วม และการสนับสนุนจากภาคีเครือข่าย เพื่อให้ อสม. สามารถปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เอกสารอ้างอิง
กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. (2564). คู่มือปฏิบัติงาน อสม.บัดดี้ ในการติดตามดูแลผู้ป่วยยาเสพติดที่ผ่านการบำบัดรักษาในระบบสมัครใจบำบัดโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน. กระทรวงสาธารณสุข.
กองสนับสนุนสุขภาพภาคประชาชน. (2558). แนวทางการปฏิบัติงานด้านยาเสพติด สำหรับอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.). กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข.
ซูไมยะห์ ลาเต๊ะ, สุวรรณี เวาะมิ, สูไวบะห์ มะยาซิง, อับดุลคอลิก อัรรอฮีมีย์, สวัสดิ์ ไหลภาภรณ์. (ม.ป.ป.). การจัดการปัญหายาเสพติดในชุมชน กรณีศึกษา: ชุมชนบาราเฮาะ ตำบลบาราเฮาะ อำเภอเมือง จังหวัด ปัตตานี. สืบค้น 24 เมษายน 2569 จาก https://www2.huso.tsu.ac.th/ncom/csd/csdful_pdf/f326.pdf.
ปริญญา กาศจนานนท์, ปรัชญา ชุ่มนาเสียว, รวิภา ธรรมโชติ และปะการัง ชืนจิตต์. (2561). การปฏิบัติงานสาธารณสุขมูลฐานของอาสาสมัครสาธารณสุขประจําหมู่บ้าน ตําบลท่าไม้ อําเภอกระทุ่มแบน จังหวัดสมุทรสาคร. มหาวิทยาลัยรามคําแหง. สืบค้น 24 เมษายน 2569 จาก https://islocal.ru.ac.th/images/is_pdf/is_61/6114880008.pdf.
พิทักษ์พงษ์ กุลวิมล, อารยา ประเสริฐชัย และวรางคณา จันทร์คง. (2561). การประเมินผลการปฏิบัติงานของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการดำเนินงานหมู่บ้านจัดการสุขภาพ อำเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 8(2), 265-273. https://heritage.eau.ac.th/soc_journal/PDF/HeritageJournal/Heritage-12-02-61-Social-new.pdf.
เมธี สุทธศิลป์, เนตรนภา สาสังข์ และทัศพร ชูศักดิ์. (2560). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการมีส่วนร่วมในการจัดการ ควบคุมป้องกันโรคติดต่อ ตามแนวชายแดนของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอภูซาง จังหวัดพะเยา. วารสารพยาบาลทหารบก, 18(1), 83-93. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JRTAN/article/view/85265.
วัชรี วัฒนาสุทธิวงศ์, รัฐพล เย็นใจมา และพงศ์พัฒน์ จิตตานุรักษ์. (2565). ประสิทธิผลการปฏิบัติงานของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในอำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 11(4), R267-R278. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jssr/article/view/255112.
วันชนะ ดวงจันทร์ทิพย์. (2566). บทบาทของผู้นำชุมชนและการมีส่วนร่วมของประชาชนที่ส่งผลต่อสัมฤทธิ์ผลตามมาตรการการป้องกันปัญหายาเสพติดในพื้นที่อำเภอบ้านม่วง จังหวัดสกลนคร. วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
สรชัย พิศาลบุตร. (2555). การวิจัยทางธุรกิจ (พิมพ์ครั้งที่ 6). วิทยพัฒน์.
สราวุธ นาแฉล้ม. (2566). แนวทางการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในเขตตำบลหมูม่น อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี. โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ตำบลหมูม่น อำเภอเมืองจังหวัดอุดรธานี. https://backoffice.udpho.org/openaccess/control/download.php?id=Njg=.
สำนักงานสาธารณสุขอำเภอวาริชภูมิ. (2566). อาสาสมัครสาธารณสุขประจําหมู่บ้าน (อสม.) เขตอําเภอวาริชภูมิจังหวัดสกลนคร ประจำปี พ.ศ. 2566. สำนักงานสาธารณสุขอำเภอวาริชภูมิ.
อรทัย ก๊กผล. (2552). คู่คิด คู่มือ การมีส่วนร่วมของประชาชนสำหรับนักบริหารท้องถิ่น. สถาบันพระปกเกล้า.
International Association for Public Participation. (2007). IAP2 spectrum of public participation. IAP2. https://engagementinstitute.org.au/resources/iap2-public-participation-spectrum/?utm_source=copilot.com.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Education and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
บทความที่ตีพิมพ์ในวารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร เป็นทัศนะ ลิขสิทธิ์ และความรับผิดชอบของผู้เขียนเจ้าของผลงาน
