ผลกระทบของปัญหาหนี้สินต่อสุขภาวะทางจิตของกลุ่มวัยทำงานในประเทศไทย
คำสำคัญ:
หนี้สิน, สุขภาวะทางจิต, วัยทำงานบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลกระทบของปัญหาหนี้สินต่อระดับสุขภาวะทางจิตของกลุ่มวัยทำงานในประเทศไทย เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยมาจากการสุ่มแบบแบ่งชั้น คือ กลุ่มคนวัยทำงาน ที่อาศัยอยู่ในประเทศไทย จำนวน 400 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบความแปรปรวนทางเดียว การตรวจสอบความสัมพันธ์ และการถดถอยพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า ปัญหาหนี้สินมีความสัมพันธ์และส่งผลต่อสุขภาวะทางจิตของกลุ่มวัยทำงาน อย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะในด้านประเภทหนี้ ภาระหนี้สิน และพฤติกรรมการออม ซึ่งเป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อระดับความเครียดและความมั่นคงทางจิตใจของบุคคล ทั้งนี้ การมีวินัยทางการเงิน การออมอย่างสม่ำเสมอ และการเลือกใช้แหล่งเงินทุนอย่างเหมาะสม มีส่วนช่วยส่งเสริมสุขภาวะทางจิตของกลุ่มวัยทำงาน ผลการศึกษานี้สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการบริหารจัดการทางการเงินในระดับบุคคล และสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการกำหนดนโยบาย ตลอดจนการพัฒนาบริการทางการเงินที่เหมาะสม เพื่อส่งเสริมสุขภาวะทางจิตของประชากรวัยทำงานในประเทศไทยได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2561). รายงานประจำปีกรมสุขภาพจิต ปีงบประมาณ 2561. กระทรวงสาธารณสุข. สืบค้น 22 เมษายน 2568 จาก https://www.dmh-elibrary.org/items/show/188?utm.
กองสุขภาพจิตสังคม. (2565). คู่มือคลายเครียด (ฉบับปรับปรุงใหม่) ดูแลสุขภาพใจกันหน่อยนะ ตอน...“เครียดได้ คลายเป็น (พิมพ์ครั้งที่ 2). คลังความรู้สุขภาพจิต. สืบค้น 26 ตุลาคม 2568 จาก https://dmh-elibrary.org/items/show/1560.
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2565). รายงานการประเมินเสถียรภาพระบบการเงินไทย 2565. สืบค้น 19 เมษายน 2568. https://www.bot.or.th/content/dam/bot/documents/th/research-and-publications/reports/financial-stability-report/FSR2022.pdf.
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2567). EC_MB_040 เงินให้กู้ยืมแก่ภาคครัวเรือนจำแนกตามวัตถุประสงค์ 1/. สืบค้น 19 เมษายน 2568. https://app.bot.or.th/BTWS_STAT/statistics/BOTWEBSTAT.aspx?reportID=891.
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2568). สุขภาพการเงินคนไทยดี แต่ “หนี้ครัวเรือน” ยังน่าห่วง. สืบค้น 19 เมษายน 2568 จาก https://www.bot.or.th/th/research-and-publications/articles-and-publications/articles/article-20250722.html.
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2569). การออม. สืบค้น 6 เมษายน 2569 จาก https://www.bot.or.th/th/satang-story/money-plan/saving.html.
ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน). (2564). Financial Literacy สำคัญอย่างไร ทำไมต้องรู้. สืบค้น 22 เมษายน 2568 จาก https://www.scb.co.th/th/personal-banking/stories/tips-for-you/financial-literacy-important.
ปิยะวัฒน์ เจริญศักดิ์ และปัทพร สุคนธมาน. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่าง ความพึงพอใจในภาวะการเงิน รายได้ การออม และหนี้สิน กับความสุขของแรงงานสูงอายุไทย. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(5), 1–13. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jidir/article/view/270811.
เมรีนา ปลื้มปัญญา. (2544). ความต้องการสินเชื่อและภาระหนี้สินของข้าราชการครู สังกัดสำนักงานการ ประถมศึกษา จังหวัดเชียงใหม่. ใน การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 39 สาขา ศึกษาศาสตร์ วันที่ 5-7 กุมภาพันธ์ 2544 (หน้า 272-280). มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. https://agkb.lib.ku.ac.th/KUCON/Detail/7810.
วรัปสร โรหิตะบุตร. (2549). ผลของกลุ่มพัฒนาตนต่อสุขภาวะทางจิตของผู้สูงอายุ. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตร มหาบัณฑิต สาขาจิตวิทยาการปรึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. https://agkb.lib.ku.ac.th/KUCON/Detail/7810.
สันทัด เสริมศรี. (2541). ประชากรศาสตร์ทางสังคม (พิมพ์ครั้งที่ 2). มหาวิทยาลัยมหิดล.
สถาบันวิชาการเพื่อความยั่งยืนทางสุขภาพจิต. (2567). ผลสำรวจสุขภาวะทางจิตกลุ่มคนไทยวัยทำงาน. สืบค้น 11 เมษายน 2568 จาก https://www.tims.psy.chula.ac.th/article/ผลสำรวจสุขภาวะทางจิตกล/.
สุปัญญา ไชยชาญ. (2551). การบริหารการตลาด (พิมพ์ครั้งที่ 6). พี.เอ.ลีฟวิ่ง.
สุวสา ชัยสุรัตน์. (2537). หลักการตลาด (พิมพ์ครั้งที่ 2 ฉบับปรับปรุง). ภูมิบัณฑิต.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2564). สรุปผลที่สำคัญการสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน ในช่วง 6 เดือน แรกของปี 2564. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม สืบค้น 11 เมษายน 2568 จาก https://e-purchase.nso.go.th/product_details/Zd.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2569). สำมะโนประชากรและเคหะ. สืบค้น 6 เมษายน 2569 จาก https://www.nso.go.th/nsoweb/main/summano/aE#gsc.tab=0.
ศุภชัย เหมือนโพธิ์ และอังคณา ธนานุภาพพันธุ์. (2566). ปัจจัยเชิงสาเหตุที่มีอิทธิพลต่อความสุขในการทำงานของ พนักงานในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 15(2), 130-145. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/pimjournal/article/view/257067/179342.
American Public Health Association. (2021). The impacts of individual and household debt on health and well-being. Retrieved April 6, 2026, from https://www.apha.org/policy-and-advocacy/public-health-policy-briefs/policy-database/2022/01/07/the-impacts-of-individual-and-household-debt-on-health-and-well-being.
Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173–1182. https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.6.1173.
Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297–334. https://doi.org/10.1007/BF02310555.
Consumer Financial Protection Bureau. (2015). Financial well-being: The goal of financial education. Retrieved April 6, 2026, from https://www.consumerfinance.gov/data-research/research-reports/financial-well-being/.
Elder, G. H., Jr. (1998). The life course as developmental theory. Child Development, 69(1), 1–12. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.1998.tb06128.x
Fazio, A. F. (1977). A concurrent validational study of the NCHS General Well-Being Schedule (Vital and Health Statistics, Series 2, No. 73; DHEW Publication No. HRA 77-1347). National Center for Health Statistics.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed). Cengage.
Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1984). Stress, appraisal, and coping. Springer Publishing Company.
Lusardi, A., & Tufano, P. (2015). Debt literacy, financial experiences, and overindebtedness. Journal of Pension Economics & Finance, 14(4), 332–368. https://doi.org/10.1017/S1474747215000232.
Ludlow, T., Fooken, J., Rose, C., & Tang, K. K. (2022). Incorporating financial hardship in measuring the mental health impact of housing stress. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2205.01255.
Rovinelli, R. J., & Hambleton, R. K. (1976). On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity (Report No. 24). Laboratory of Psychometric and Evaluative Research, University of Massachusetts.
Ryff, C. D., & Keyes, C. L. M. (1995). The structure of psychological well-being revisited. Journal of Personality and Social Psychology, 69(4), 719–727. https://doi.org/10.1037/0022-3514.69.4.719.
Stickley, A., Shirama, A., & Sumiyoshi, T. (2023). Financial debt, worry about debt and mental health in Japan. BMC Psychiatry, 23, Article 761. https://doi.org/10.1186/s12888-023-05235-4.
Sweet, E., Nandi, A., Adam, E. K., & McDade, T. W. (2013). The high price of debt: Household financial debt and its impact on mental and physical health. Social Science & Medicine, 91, 94–100. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2013.05.009.
World Health Organization. (2008). Closing the gap in a generation: Health equity through action on the social determinants of health. WHO. https://www.who.int/publications/i/item/WHO-IER-CSDH-08.1.
World Health Organization. (2022). Guidelines on mental health at work. WHO. https://www.who.int/publications/i/item/9789240053052.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed). Harper & Row.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
บทความที่ตีพิมพ์ในวารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร เป็นทัศนะ ลิขสิทธิ์ และความรับผิดชอบของผู้เขียนเจ้าของผลงาน
