ผลกระทบของปัญหาหนี้สินต่อสุขภาวะทางจิตของกลุ่มวัยทำงานในประเทศไทย

Lapat Jaroowannarat; Kittipop Kanta

Authors

Lapat Jaroowannarat Health Sciences Group, Liberal Arts Program, Faculty of Business Administration and Liberal Arts, Rajamangala University of Technology Lanna
Kittipop Kanta Business Management Program, Business Administration Discipline, Faculty of Business Administration and Liberal Arts, Rajamangala University of Technology Lanna

Keywords:

debt, mental well-being, working-age population

Abstract

This study aimed to examine the impact of debt problems on the mental well-being of the working-age population in Thailand. A quantitative research design was employed. The sample consisted of 400 working-age individuals residing in Thailand, selected via stratified random sampling. Data were collected through a questionnaire and analyzed using descriptive statistics, included frequency, percentage, mean, standard deviation, one-way ANOVA, correlation analysis, and multiple regression analysis. The findings revealed that debt related problems were significantly associated with and had an impact on the mental well-being of the working-age population. In particular, factors such as debt type, debt burden, and saving behavior were found to influence individuals’ stress levels and psychological stability. Furthermore, financial discipline, consistent saving practices, and appropriate choices of funding sources contributed to promoting mental well-being among working-age individuals. These results highlight the importance of personal financial management and can serve as a guideline for policy formulation and the development of appropriate financial services to effectively enhance the mental well-being of the working-age population in Thailand.

References

กรมสุขภาพจิต. (2561). รายงานประจำปีกรมสุขภาพจิต ปีงบประมาณ 2561. กระทรวงสาธารณสุข. สืบค้น 22 เมษายน 2568 จาก https://www.dmh-elibrary.org/items/show/188?utm.

กองสุขภาพจิตสังคม. (2565). คู่มือคลายเครียด (ฉบับปรับปรุงใหม่) ดูแลสุขภาพใจกันหน่อยนะ ตอน...“เครียดได้ คลายเป็น (พิมพ์ครั้งที่ 2). คลังความรู้สุขภาพจิต. สืบค้น 26 ตุลาคม 2568 จาก https://dmh-elibrary.org/items/show/1560.

ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2565). รายงานการประเมินเสถียรภาพระบบการเงินไทย 2565. สืบค้น 19 เมษายน 2568. https://www.bot.or.th/content/dam/bot/documents/th/research-and-publications/reports/financial-stability-report/FSR2022.pdf.

ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2567). EC_MB_040 เงินให้กู้ยืมแก่ภาคครัวเรือนจำแนกตามวัตถุประสงค์ 1/. สืบค้น 19 เมษายน 2568. https://app.bot.or.th/BTWS_STAT/statistics/BOTWEBSTAT.aspx?reportID=891.

ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2568). สุขภาพการเงินคนไทยดี แต่ “หนี้ครัวเรือน” ยังน่าห่วง. สืบค้น 19 เมษายน 2568 จาก https://www.bot.or.th/th/research-and-publications/articles-and-publications/articles/article-20250722.html.

ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2569). การออม. สืบค้น 6 เมษายน 2569 จาก https://www.bot.or.th/th/satang-story/money-plan/saving.html.

ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน). (2564). Financial Literacy สำคัญอย่างไร ทำไมต้องรู้. สืบค้น 22 เมษายน 2568 จาก https://www.scb.co.th/th/personal-banking/stories/tips-for-you/financial-literacy-important.

ปิยะวัฒน์ เจริญศักดิ์ และปัทพร สุคนธมาน. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่าง ความพึงพอใจในภาวะการเงิน รายได้ การออม และหนี้สิน กับความสุขของแรงงานสูงอายุไทย. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(5), 1–13. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jidir/article/view/270811.

เมรีนา ปลื้มปัญญา. (2544). ความต้องการสินเชื่อและภาระหนี้สินของข้าราชการครู สังกัดสำนักงานการ ประถมศึกษา จังหวัดเชียงใหม่. ใน การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 39 สาขา ศึกษาศาสตร์ วันที่ 5-7 กุมภาพันธ์ 2544 (หน้า 272-280). มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. https://agkb.lib.ku.ac.th/KUCON/Detail/7810.

วรัปสร โรหิตะบุตร. (2549). ผลของกลุ่มพัฒนาตนต่อสุขภาวะทางจิตของผู้สูงอายุ. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตร มหาบัณฑิต สาขาจิตวิทยาการปรึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. https://agkb.lib.ku.ac.th/KUCON/Detail/7810.

สันทัด เสริมศรี. (2541). ประชากรศาสตร์ทางสังคม (พิมพ์ครั้งที่ 2). มหาวิทยาลัยมหิดล.

สถาบันวิชาการเพื่อความยั่งยืนทางสุขภาพจิต. (2567). ผลสำรวจสุขภาวะทางจิตกลุ่มคนไทยวัยทำงาน. สืบค้น 11 เมษายน 2568 จาก https://www.tims.psy.chula.ac.th/article/ผลสำรวจสุขภาวะทางจิตกล/.

สุปัญญา ไชยชาญ. (2551). การบริหารการตลาด (พิมพ์ครั้งที่ 6). พี.เอ.ลีฟวิ่ง.

สุวสา ชัยสุรัตน์. (2537). หลักการตลาด (พิมพ์ครั้งที่ 2 ฉบับปรับปรุง). ภูมิบัณฑิต.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2564). สรุปผลที่สำคัญการสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน ในช่วง 6 เดือน แรกของปี 2564. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม สืบค้น 11 เมษายน 2568 จาก https://e-purchase.nso.go.th/product_details/Zd.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2569). สำมะโนประชากรและเคหะ. สืบค้น 6 เมษายน 2569 จาก https://www.nso.go.th/nsoweb/main/summano/aE#gsc.tab=0.

ศุภชัย เหมือนโพธิ์ และอังคณา ธนานุภาพพันธุ์. (2566). ปัจจัยเชิงสาเหตุที่มีอิทธิพลต่อความสุขในการทำงานของ พนักงานในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 15(2), 130-145. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/pimjournal/article/view/257067/179342.

American Public Health Association. (2021). The impacts of individual and household debt on health and well-being. Retrieved April 6, 2026, from https://www.apha.org/policy-and-advocacy/public-health-policy-briefs/policy-database/2022/01/07/the-impacts-of-individual-and-household-debt-on-health-and-well-being.

Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173–1182. https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.6.1173.

Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297–334. https://doi.org/10.1007/BF02310555.

Consumer Financial Protection Bureau. (2015). Financial well-being: The goal of financial education. Retrieved April 6, 2026, from https://www.consumerfinance.gov/data-research/research-reports/financial-well-being/.

Elder, G. H., Jr. (1998). The life course as developmental theory. Child Development, 69(1), 1–12. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.1998.tb06128.x

Fazio, A. F. (1977). A concurrent validational study of the NCHS General Well-Being Schedule (Vital and Health Statistics, Series 2, No. 73; DHEW Publication No. HRA 77-1347). National Center for Health Statistics.

Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed). Cengage.

Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1984). Stress, appraisal, and coping. Springer Publishing Company.

Lusardi, A., & Tufano, P. (2015). Debt literacy, financial experiences, and overindebtedness. Journal of Pension Economics & Finance, 14(4), 332–368. https://doi.org/10.1017/S1474747215000232.

Ludlow, T., Fooken, J., Rose, C., & Tang, K. K. (2022). Incorporating financial hardship in measuring the mental health impact of housing stress. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2205.01255.

Rovinelli, R. J., & Hambleton, R. K. (1976). On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity (Report No. 24). Laboratory of Psychometric and Evaluative Research, University of Massachusetts.

Ryff, C. D., & Keyes, C. L. M. (1995). The structure of psychological well-being revisited. Journal of Personality and Social Psychology, 69(4), 719–727. https://doi.org/10.1037/0022-3514.69.4.719.

Stickley, A., Shirama, A., & Sumiyoshi, T. (2023). Financial debt, worry about debt and mental health in Japan. BMC Psychiatry, 23, Article 761. https://doi.org/10.1186/s12888-023-05235-4.

Sweet, E., Nandi, A., Adam, E. K., & McDade, T. W. (2013). The high price of debt: Household financial debt and its impact on mental and physical health. Social Science & Medicine, 91, 94–100. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2013.05.009.

World Health Organization. (2008). Closing the gap in a generation: Health equity through action on the social determinants of health. WHO. https://www.who.int/publications/i/item/WHO-IER-CSDH-08.1.

World Health Organization. (2022). Guidelines on mental health at work. WHO. https://www.who.int/publications/i/item/9789240053052.

Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed). Harper & Row.