การจัดตารางเที่ยวบินและการกระจุกตัวของสายการบินภายในประเทศของอาเซียน
คำสำคัญ:
การกระจุกตัวของสายการบิน, การจัดตารางบิน, การแข่งขันของสายการบินบทคัดย่อ
ธุรกิจการบินในภูมิภาคอาเซียนเป็นธุรกิจมีการเติบโตอย่างมาก ทำให้สายการบินมีการปรับตัว เพื่อให้สอดคล้องกับการแข่งขันที่มากขึ้น การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพการแข่งขันด้วยการจัดตารางบิน วัดการกระจุกตัวของสายการบิน โดยใช้เส้นทางการบินภายในประเทศในภูมิภาคอาเซียน 5 ประเทศ ได้แก่ อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ ไทย และเวียดนาม เก็บรวบรวมข้อมูลเดือนกันยายน พ.ศ. 2568 จำนวน 101 เส้นทาง รวมทั้งสิ้น 1,118 เที่ยวบิน หลังจากนั้นได้จัดกลุ่มเส้นทางบิน โดยใช้การแข่งขันด้วยการจัดตารางบินและการกระจุกตัวของสายการบิน รวมทั้งวิเคราะห์บทบาทของการกระจุกตัวของสายการบินต่อการแข่งขันด้วยการจัดตารางบิน ผลการศึกษาพบว่า โดยเฉลี่ยเส้นทางการบินในประเทศอินโดนีเซียมีการแข่งขันด้วยการจัดตารางบินมากที่สุด เส้นทางการบินในประเทศฟิลิปปินส์มีการกระจุกตัวของสายการบินมากที่สุด เส้นทางบินภายในประเทศของอาเซียนส่วนใหญ่ถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มที่มีการแข่งขันด้วยการจัดตารางบินสูงและการกระจุกตัวของสายการบินต่ำ นอกจากนี้ผลการประมาณค่าสมการถดถอยพบว่า ในเส้นทางที่มีการกระจุกตัวของสายการบินและมีจำนวนเที่ยวบินให้บริการหลายเที่ยวบินส่งผลให้มีการแข่งขันด้วยการจัดตารางบินลดลง ผลการศึกษาสามารถใช้เป็นแนวทางในการวางแผนจัดการทรัพยากรการบินสำหรับสนามบินและสำหรับสายการบินให้มีประสิทธิภาพ
เอกสารอ้างอิง
Abdelghany, A., Abdelghany, K., & Azadian, F. (2017). Airline flight schedule planning under competition. Computers & Operations Research, 87, 20-39. ttps://doi.org/10.1016/j.cor.2017.05.013.
Avcı, C., & Ates, S. S. (2022). The effects of airport slot allocation method on competition: Empirical analysis of competition through slots at JFK International Airport. Research Journal of Business and Management, 9(3), 114-121. https://dergipark.org.tr/en/pub/rjbm/article/1179925.
Belobaba, P., Odoni, A., & Barnhart, C. (Eds.). (2015). The global airline industry (2nd ed). John Wiley & Sons.
Beneke, F., & Mackenrodt, M. O. (2019). Artificial intelligence and collusion. IIC International Review of Intellectual Property and Competition Law, 50(1), 109-134. https://doi.org/10.1007/s40319-018-00773-x.
Benyaapikul, P., & Manachotphong, W. (2025). Market Structure, Fares, and Price Dispersion in Thailand's Domestic Airline Industry (Discussion Paper No. 101). Faculty of Economics, Thammasat University.
Bilotkach, V., Caro-Burnett, J., Khan, G. D., Sembiring, B. L., & Yoshida, Y. (2021). Measuring the impact of ASEAN open skies on international air traffic movements from and to Southeast Asian Cities. Transport Policy, 110, 368-378. https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2021.06.001.
Borenstein, S., & Netz, J. (1999). Why do all the flights leave at 8 am?: Competition and departure-time differentiation in airline markets. International journal of industrial organization, 17(5), 611-640. https://doi.org/10.1016/S0167-7187(97)00058-1.
Brueckner, J. K. (2004). Network structure and airline scheduling. The Journal of Industrial Economics, 52(2), 291–312. https://doi.org/10.1111/j.0022-1821.2004.00227.x.
Burghouwt, G., & de Wit, J. (2005). Temporal configurations of European airline networks. Journal of Air Transport Management, 11(3), 185-198. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2004.08.003.
Crudu, F., Knaus, M. C., Mellace, G., & Smits, J. (2025). On the role of the zero conditional mean assumption for causal inference in linear models. Canadian Journal of Economics/Revue canadienne d'économique, 58(4), 1377-1390. https://doi.org/10.1111/caje.70028.
Fageda, X., Jiménez, J. L., & Perdiguero, J. (2011). Price rivalry in airline markets: a study of a successful strategy of a network carrier against a low-cost carrier. Journal of Transport Geography, 19(4), 658-669. https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2010.07.006.
Fageda, X., Suau-Sánchez, P., & Mason, K. J. (2015). The evolving low-cost business model: Network implications of fare bundling and connecting flights in Europe. Journal of Air Transport Management, 42, 289-296. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2014.12.002.
Fontanet-Pérez, P., Vázquez, X. H., & Carou, D. (2022). The impact of the COVID-19 crisis on the US airline market: Are current business models equipped for upcoming changes in the air transport sector?. Case Studies on Transport Policy, 10(1), 647-656. https://doi.org/10.1016/j.cstp.2022.01.025.
Grosche, T. (2022). Airline market concentration in Europe. In J. Dibbern, J. Förderer, T. Kude, F. Rothlauf, & K. Spohrer (Eds.), Digitalization across organizational levels: New frontiers for information systems research (pp. 267–283). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-031-06543-9_11
Gujarati, D. N., & Porter, D. C. (2009). Basic econometrics (5th ed). McGraw-Hill.
Hair, J. F., Babin, B. J., Anderson, R. E., & Black, W. C. (2022). Multivariate data analysis (8th ed). Cengage Learning.
Homsombat, W., Lei, Z., & Fu, X. (2014). Competitive effects of the airlines-within-airlines strategy–Pricing and route entry patterns. Transportation Research Part E: Logistics and Transportation Review, 63, 1-16. https://doi.org/10.1016/j.tre.2013.12.008.
Ishutkina, M., & Hansman, R. J. (2008). Analysis of interaction between air transportation and economic activity. In The 26th Congress of International Council of the Aeronautical Sciences (ICAS) and 8th AIAA Aviation Technology, Integration, and Operations Conference (ATIO), September 14–19, 2008 (Paper No. 8888). American Institute of Aeronautics and Astronautics. http://hdl.handle.net/1721.1/41876.
Johnston, A., & Ozment, J. (2011). Concentration in the airline industry: Evidence of economies of scale?. Journal of Transportation Management, 22(2), Article 6. https://digitalcommons.wayne.edu/jotm/vol22/iss2/6/.
John, W. (2018). Air transportation: A management perspective (7th ed). Routledge.
Jou, R.-C., Lam, S.-H., Hensher, D. A., Chen, C.-C., & Kuo, C.-W. (2008). The effect of service quality and price on international airline competition. Transportation Research Part E: Logistics and Transportation Review, 44(4), 580-592. https://doi.org/10.1016/j.tre.2007.05.004.
Khanal, A., Rahman, M. M., Khanam, R., & Velayutham, E. (2022). Exploring the impact of air transport on economic growth: New evidence from Australia. Sustainability, 14(18), 11351. https://doi.org/10.3390/su141811351.
Kumari, J., Singh, S. K., & Singh, V. L. (2025). Soaring together or fighting for the skies? Investigating market behavior in Indian aviation. Competitiveness Review, 36(5), 960–982. https://doi.org/10.1108/CR-08-2025-0275.
Law, C. C. H., & Katekaew, R. (2022). COVID-19: ASEAN aviation policy and the significance of intra-regional connectivity. Journal of Asian Economic Integration, 4(1), 1-23. https://doi.org/10.1177/26316846221075476.
Ma, W., Wang, Q., Yang, H., & Zhang, Y. (2019). An analysis of price competition and price wars in Australia's domestic airline market. Transport Policy, 81, 163-172. https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2019.06.008.
Martilla, J. A., & James, J. C. (1977). Importance-performance analysis. Journal of marketing, 41(1), 77-79. https://www.jstor.org/stable/1250495.
Miyoshi, C., & Molina-Prados, J. R. (2022). Measuring the impact of long-haul low-cost carriers on lowering fares: A quasi-experimental design to assess the pre-COVID market. Transport Policy, PMID 36105570. https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2022.09.007.
Oliveira, A. V. M., Caliari, T., & Narcizo, R. R. (2022). An empirical model of fleet modernization: On the relationship between market concentration and innovation adoption by airlines. Research in Transportation Business & Management, 43, 100704. https://doi.org/10.1016/j.rtbm.2021.100704.
Oliveira, B. F., & Oliveira, A. V. M., (2022). An empirical analysis of the determinants of network construction for Azul Airlines. Journal of Air Transport Management, 101, 102207. https://doi.org/10.48550/arXiv.2312.05630.
Pavić, I., Galetić, F., & Pavić Kramarić, T. (2012). Level of concentration in banking markets and length of EU membership. International Journal of Humanities and Social Science, 6, 67-72. https://doi.org/10.5281/zenodo.1062800.
Peleckis, K. (2022). Determining the level of market concentration in the construction sector—Case of application of the HHI index. Sustainability, 14(2), 779. https://doi.org/10.3390/su14020779.
Perera, K. F., & Sano, K. (2025). Examining the effects of market concentration on departure and arrival on-time performance at large airports. Journal of Air Transport Studies, 14(1), 36-65. https://jats.aviationsociety.gr/index.php/JATS/article/view/204.
Poh, L. S., & bin Mohayidin, M. G. (2011). Competitive pricing strategies of low-cost airlines in the perspective of game theory. International Proceedings of Economics Development & Research, 10, 490-494. https://library.oum.edu.my/repository/894/.
Shen, Y. (2017). Market competition and market price: Evidence from United/Continental airline merger. Economics of transportation, 10, 1-7. https://doi.org/10.1016/j.ecotra.2017.03.001.
Sun, X., Zheng, C., Wandelt, S., & Zhang, A. (2024). Airline competition: A comprehensive review of recent research. Journal of the Air Transport Research Society, 2, 100013. https://doi.org/10.1016/j.jatrs.2024.100013.
U.S. Department of Justice & Federal Trade Commission. (2010). Horizontal merger guidelines. Antitrust Division, United States Department of Justice.
https://www.justice.gov/atr/horizontal-merger-guidelines-08192010.
Vasigh, B., Fleming, K., & Tacker, T. (2018). Introduction to air transport economics: From theory to applications (3rd ed). Routledge.
Wandelt, S., Sun, X., & Zhang, A. (2024). On the extent, trend, and stability of market concentration in the global aviation system since 2010. Journal of Air Transport Management, 119, 102652. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2024.102652.
Wang, C.-H., Zhang, W., Dai, Y., & Lee, Y.-C. (2022). Frequency competition among airlines on coordinated airports network. European Journal of Operational Research, 297(2), 484-495. https://doi.org/10.1016/j.ejor.2021.04.037.
Wang, H., Tsui, K. W. H., Wu, H., Fu, X., & Kille, T. (2024). Impacts of low-cost carriers’ development in the Asia-Pacific region on tourism, economic development and social wellbeing: A systematic review. Current Issues in Tourism, 29(13), 2592–2613.
https://doi.org/10.1080/13683500.2024.2413669.
White, H. (1980). A heteroskedasticity-consistent covariance matrix estimator and a direct test for heteroskedasticity. Econometrica, 48(4), 817–838. https://doi.org/10.2307/1912934.
Wooldridge, J. M. (2016). Introductory econometrics: A modern approach (6th ed). Cengage Learning.
Yan, C., Wang, J., & Ghate, A. (2022). A dynamic model for airline fleeting and scheduling. SSRN, 4197493. https://dx.doi.org/10.2139/ssrn.4197493.
Yang, W., Chi, Y., Huang, Y., Wei, W., & Xu, Z. (2024). Layout analysis of the RCEP international airline network based on hub identification using improved contribution matrix. Scientific Reports, 14(1), Article 10839. https://doi.org/10.1038/s41598-024-61513-5.
Yoo, W., Mayberry, R., Bae, S., Singh, K., He, Q. P., & Lillard Jr, J. W. (2014). A study of effects of multicollinearity in the multivariable analysis. International journal of applied science and technology, 4(5), 9-19. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25664257/.
Yuan, Z., & Barwick, P. J. (2026). Network competition in the airline industry: An empirical framework. The RAND Journal of Economics, 57(1), 39-59. https://doi.org/10.1111/1756-2171.70031.
Zhang, Q., Yang, H., Wang, Q., & Zhang, A. (2014). Market power and its determinants in the Chinese airline industry. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 64, 1-13. https://doi.org/10.1016/j.tra.2014.03.003.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
บทความที่ตีพิมพ์ในวารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร เป็นทัศนะ ลิขสิทธิ์ และความรับผิดชอบของผู้เขียนเจ้าของผลงาน
