การศึกษาการรับรู้ความเสี่ยงภัยและพฤติกรรมการป้องกันของผู้ใช้บริการธนาคารต่ออาชญากรรมทางเทคโนโลยีในประเทศไทย
คำสำคัญ:
การรับรู้ความเสี่ยง, พฤติกรรมการป้องกันตนเอง, อาชญากรรมทางเทคโนโลยี, ผู้ใช้บริการธนาคารบทคัดย่อ
การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา ระดับ วิเคราะห์ความสัมพันธ์ และอิทธิพลของการรับรู้ความเสี่ยงภัย 6 ด้านที่มีต่อพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากอาชญากรรมทางเทคโนโลยีของผู้ใช้บริการธนาคารในประเทศไทย เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามออนไลน์จากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 400 ราย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การทดสอบค่าที การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว ค่าสหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุ 21–30 ปี การศึกษาระดับปริญญาตรี และประกอบอาชีพพนักงานรัฐวิสาหกิจ/ข้าราชการ มีพฤติกรรมการใช้งานเป็นประจำทุกวัน ในภาพรวมกลุ่มตัวอย่างมีการรับรู้ความเสี่ยงและพฤติกรรมการป้องกันตนเองอยู่ในระดับมาก โดยผลการทดสอบความแตกต่างพบว่า ปัจจัยด้านระดับการศึกษาและอาชีพที่แตกต่างกันส่งผลให้พฤติกรรมการป้องกันตนเองแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ส่วนปัจจัยด้านเพศและอายุไม่พบความแตกต่าง ผลการทดสอบสมมติฐานพบว่า การรับรู้ความเสี่ยงภัยมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับพฤติกรรมการป้องกันตนเองในระดับสูงมาก และตัวแปรการรับรู้ความเสี่ยงทั้ง 6 ด้านสามารถร่วมกันพยากรณ์พฤติกรรมการป้องกันตนเองได้ร้อยละ 67.5 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 โดยด้านที่มีอิทธิพลเชิงบวกต่อพฤติกรรมมากที่สุดคือ ด้านประสิทธิภาพ รองลงมาคือ ด้านเวลา และด้านการเงิน ตามลำดับ ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า สถาบันการเงินควรยกระดับมาตรการเชิงรุกด้านระบบความปลอดภัยและการจัดการปัญหาที่รวดเร็ว เช่น มาตรการ Kill Switch และภาครัฐควรปรับกลยุทธ์การสื่อสารเตือนภัยให้สอดคล้องกับปัจจัยประชากรศาสตร์ภายใต้ข้อจำกัดด้านงบประมาณและเวลาเพื่อลดความสูญเสียอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กิตติคุณ มีทองจันทร์ และวงศ์ยศ เกิดศรี. (2564). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเกิดอาชญากรรมไซเบอร์ของผู้ใช้โซเชียล มีเดียในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล. วารสารวิชาการอาชญาวิทยาและนิติวิทยาศาสตร์, 7(2), 122–135. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/forensic/article/view/250246.
ทศพร วงษา และศิวพร เสาวคนธ์. (2568). ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับอาชญากรรมทางไซเบอร์ ศึกษากรณีการโจรกรรมข้อมูลทางโทรศัพท์เคลื่อนที่. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 9(2), 375–387. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/soc-rmu/article/view/278852/184972.
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2569). ธุรกรรมการชำระเงินผ่านบริการ Mobile Banking และ Internet Banking (PS_PT_009_S2). สืบค้น 28 มกราคม 2569 จาก https://app.bot.or.th/BTWS_STAT/statistics/ReportPage.aspx?reportID=949&language=th.
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2566). แนวนโยบายการบริหารจัดการภัยทุจริตจากการทำธุรกรรมทางการเงิน. ธนาคารแห่งประเทศไทย. สืบค้น 28 มกราคม 2569 จาก https://www.bot.or.th/content/dam/bot/fipcs/documents/FOG/2566/ThaiPDF/25660066.pdf.
ธีระ กุลสวัสดิ์. (2567). อาชญากรรมไซเบอร์: ศึกษากรณีการหลอกให้ลงทุน. รายงานการวิจัย. คณะรัฐศาสตร์และนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา. https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/17446?show=full.
นิวรัตน์ วิจิตรกลุสวัสดิ์, ประเทือง ภูมิภัทราคม, พุฒิพงศ์ เอี่ยมสินธร และลัดดาวัลย์ มั่งคั่ง. (2566). อิทธิพลของ
การรับรู้ความเสี่ยงต่อการตัดสินใจซื้อสินค้าออนไลน์จากธุรกิจขนาดย่อมของผู้บริโภคในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 18(3), 121–136. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/JSSRA/article/view/265879.
สำนักกฎหมาย. (2566). พระราชกำหนดมาตรการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี พ.ศ. 2566. (พร้อมสรุปสาระสำคัญ). สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา. https://www.senate.go.th/assets/portals/93/fileups/257/files/korpor/mix267_66.pdf.
ภิญญา กลิ่นทองคำ. (2561). การยอมรับเทคโนโลยีและการรับรู้ความเสี่ยงที่มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจชำระเงินค่าสินค้าและบริการด้วยระบบ QR Payment ของผู้บริโภคในเขตกรุงเทพมหานคร. สารนิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาการตลาด มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. https://ir-ithesis.swu.ac.th/handle/123456789/78.
รุ่งโรจน์ กิตติถาวรกุล. (2566). รู้ เข้าใจและตระหนัก “อาชญากรรมทางไซเบอร์” (Cybercrime) ป้องกันภัยคุกคามใกล้ตัว. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. สืบค้น 26 มกราคม 2569 จาก https://www.chula.ac.th/news/138291/.
สัณห์ภพ วิทยาทอง. (2564). ความเสี่ยงในการตกเป็นเหยื่ออาชญากรรมทางการทำธุรกรรมออนไลน์ของนักศึกษามหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. วารสารวิชาการอาชญาวิทยาและนิติวิทยาศาสตร์, 7(2), 31–44. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/forensic/article/view/247153.
สุภสิรี จันทวรินทร์. (2565). จิตวิทยาของการตกเป็นเหยื่อมิจฉาชีพ (Victim of scams). คณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. สืบค้น 24 มกราคม 2569 จาก https://www.psy.chula.ac.th/th/feature-articles/victim-of-scams/.
อภิชาต บวบขม. (2566). อาชญากรรมทางเทคโนโลยี: กฎหมายและแนวทางการป้องกันแบบบูรณาการ. วารสารร้อยแก่นสารนนทน์, 8(12), 726–743. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/266556.
Bauer, R. A. (1960). Consumer behavior as risk taking. In R. S. Hancock (Ed.), Dynamic marketing for a changing world (389–398). American Marketing Association.
Best, J. W. (1977). Research in education (3rd ed). Prentice Hall. https://archive.org/details/researchineducat00joh_t5t/.
Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed). John Wiley & Sons. https://archive.org/details/samplingtechniqu0000coch_t4x6/page/n9/mode/2up.
Martins, C., Oliveira, T., & Popovič, A. (2014). Understanding the Internet banking adoption: A unified theory of acceptance and use of technology and perceived risk application. International Journal of Information Management, 34(1), 1–13. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0268401213000844.
Riquelme, H. E., & Rios, R. E. (2010). The moderating effect of gender in the adoption of mobile banking. International Journal of Bank Marketing, 28(5), 328-341. https://doi.org/10.1108/02652321011064872.
Rogers, R. W. (1975). A protection motivation theory of fear appeals and attitude change. The Journal of Psychology, 91(1), 93–114. https://doi.org/10.1080/00223980.1975.9915803.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
บทความที่ตีพิมพ์ในวารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร เป็นทัศนะ ลิขสิทธิ์ และความรับผิดชอบของผู้เขียนเจ้าของผลงาน
