การศึกษาการรับรู้ความเสี่ยงภัยและพฤติกรรมการป้องกันของผู้ใช้บริการธนาคารต่ออาชญากรรมทางเทคโนโลยีในประเทศไทย

Suchada Phuengtham; Wanrapee Banchuenvijit

Authors

Suchada Phuengtham Master of Business Administration Program in Finance, Faculty of Business Administration, University of the Thai Chamber of Commerce
Wanrapee Banchuenvijit Department of Finance and Investment, Business School, University of the Thai Chamber of Commerce

Keywords:

perceived risk, self-protective behavior, cybercrime, bank customers

Abstract

This research aimed to investigate the levels of, analyze the relationships between, and evaluat the influences of six dimensions of perceived risk on self-protective behaviors of banking customers against cybercrime in Thailand. Data were collected via online questionnaires from a sample of 400 respondents. Statistical analyses included descriptive statistics, an independent samples t-test, a one-way ANOVA, Pearson’s correlation, and multiple regression analysis. The findings indicated that the majority of respondents were female, aged 21–30 years, held a bachelor's degree, and were employed as civil servants or state enterprise employees who utilize mobile banking daily. Overall, both perceived risk and self-protective behaviors were at a high level. The testing revealed that difference levels of education and occupation significantly influenced self-protective behaviors at the .05 level, while gender and age showed no statistically significant differences. Hypothesis testing revealed that perceived risk had a very strong positive correlation with self-protective behaviors. The six dimensions of perceived risk jointly predicted self-protective behavior, accounting for67.5%. Perceived performance risk exerted the highest positive impact on behavior, followed by time risk and financial risk, respectively. Based on these results, financial institutions should improve their proactive security measures and rapid problems solution (for example, by implementing kill switch mechanisms). Additionally, the government should optimize warming communication strategies to align with demographic factors under budget and time constraints to reduce losses sustainably.

References

กิตติคุณ มีทองจันทร์ และวงศ์ยศ เกิดศรี. (2564). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเกิดอาชญากรรมไซเบอร์ของผู้ใช้โซเชียล มีเดียในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล. วารสารวิชาการอาชญาวิทยาและนิติวิทยาศาสตร์, 7(2), 122–135. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/forensic/article/view/250246.

ทศพร วงษา และศิวพร เสาวคนธ์. (2568). ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับอาชญากรรมทางไซเบอร์ ศึกษากรณีการโจรกรรมข้อมูลทางโทรศัพท์เคลื่อนที่. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 9(2), 375–387. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/soc-rmu/article/view/278852/184972.

ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2569). ธุรกรรมการชำระเงินผ่านบริการ Mobile Banking และ Internet Banking (PS_PT_009_S2). สืบค้น 28 มกราคม 2569 จาก https://app.bot.or.th/BTWS_STAT/statistics/ReportPage.aspx?reportID=949&language=th.

ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2566). แนวนโยบายการบริหารจัดการภัยทุจริตจากการทำธุรกรรมทางการเงิน. ธนาคารแห่งประเทศไทย. สืบค้น 28 มกราคม 2569 จาก https://www.bot.or.th/content/dam/bot/fipcs/documents/FOG/2566/ThaiPDF/25660066.pdf.

ธีระ กุลสวัสดิ์. (2567). อาชญากรรมไซเบอร์: ศึกษากรณีการหลอกให้ลงทุน. รายงานการวิจัย. คณะรัฐศาสตร์และนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา. https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/17446?show=full.

นิวรัตน์ วิจิตรกลุสวัสดิ์, ประเทือง ภูมิภัทราคม, พุฒิพงศ์ เอี่ยมสินธร และลัดดาวัลย์ มั่งคั่ง. (2566). อิทธิพลของ

การรับรู้ความเสี่ยงต่อการตัดสินใจซื้อสินค้าออนไลน์จากธุรกิจขนาดย่อมของผู้บริโภคในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 18(3), 121–136. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/JSSRA/article/view/265879.

สำนักกฎหมาย. (2566). พระราชกำหนดมาตรการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี พ.ศ. 2566. (พร้อมสรุปสาระสำคัญ). สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา. https://www.senate.go.th/assets/portals/93/fileups/257/files/korpor/mix267_66.pdf.

ภิญญา กลิ่นทองคำ. (2561). การยอมรับเทคโนโลยีและการรับรู้ความเสี่ยงที่มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจชำระเงินค่าสินค้าและบริการด้วยระบบ QR Payment ของผู้บริโภคในเขตกรุงเทพมหานคร. สารนิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาการตลาด มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. https://ir-ithesis.swu.ac.th/handle/123456789/78.

รุ่งโรจน์ กิตติถาวรกุล. (2566). รู้ เข้าใจและตระหนัก “อาชญากรรมทางไซเบอร์” (Cybercrime) ป้องกันภัยคุกคามใกล้ตัว. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. สืบค้น 26 มกราคม 2569 จาก https://www.chula.ac.th/news/138291/.

สัณห์ภพ วิทยาทอง. (2564). ความเสี่ยงในการตกเป็นเหยื่ออาชญากรรมทางการทำธุรกรรมออนไลน์ของนักศึกษามหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. วารสารวิชาการอาชญาวิทยาและนิติวิทยาศาสตร์, 7(2), 31–44. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/forensic/article/view/247153.

สุภสิรี จันทวรินทร์. (2565). จิตวิทยาของการตกเป็นเหยื่อมิจฉาชีพ (Victim of scams). คณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. สืบค้น 24 มกราคม 2569 จาก https://www.psy.chula.ac.th/th/feature-articles/victim-of-scams/.

อภิชาต บวบขม. (2566). อาชญากรรมทางเทคโนโลยี: กฎหมายและแนวทางการป้องกันแบบบูรณาการ. วารสารร้อยแก่นสารนนทน์, 8(12), 726–743. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/266556.

Bauer, R. A. (1960). Consumer behavior as risk taking. In R. S. Hancock (Ed.), Dynamic marketing for a changing world (389–398). American Marketing Association.

Best, J. W. (1977). Research in education (3rd ed). Prentice Hall. https://archive.org/details/researchineducat00joh_t5t/.

Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed). John Wiley & Sons. https://archive.org/details/samplingtechniqu0000coch_t4x6/page/n9/mode/2up.

Martins, C., Oliveira, T., & Popovič, A. (2014). Understanding the Internet banking adoption: A unified theory of acceptance and use of technology and perceived risk application. International Journal of Information Management, 34(1), 1–13. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0268401213000844.

Riquelme, H. E., & Rios, R. E. (2010). The moderating effect of gender in the adoption of mobile banking. International Journal of Bank Marketing, 28(5), 328-341. https://doi.org/10.1108/02652321011064872.

Rogers, R. W. (1975). A protection motivation theory of fear appeals and attitude change. The Journal of Psychology, 91(1), 93–114. https://doi.org/10.1080/00223980.1975.9915803.