แนวทางการใช้อำนาจดุลพินิจของฝ่ายปกครองที่ไม่ตกอยู่ภายใต้ความมิชอบด้วยกฎหมาย

บทคัดย่อ

          การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ให้ได้มาซึ่งหลักเกณฑ์ การใช้ดุลพินิจของฝ่ายปกครอง (บริหาร) ที่ป้องกันความมิชอบด้วยกฎหมาย 2) กำหนดหลักการอันเป็นข้อเท็จจริง ที่ใช้ประกอบอำนาจดุลพินิจของฝ่ายปกครอง ที่ป้องกันความมิชอบด้วยกฎหมาย 3) จัดทำแนวปฏิบัติ หลักเกณฑ์ การใช้ดุลพินิจเพื่อป้องกันความมิชอบด้วยกฎหมาย โดยจัดเก็บข้อมูลจากผู้บริหารในฐานะผู้ใช้อำนาจดุลพินิจ และตุลาการศาลปกครองในฐานะผู้ควบคุมการใช้ดุลพินิจ ใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก โดยมีผู้ช่วยนักวิจัยบันทึกข้อมูล และนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์จัดกลุ่มหาความเที่ยงตรง (Validity) ในเชิงเนื้อหาแต่ละประเด็นข้อคำถามและดัชนีความสอดคล้องแต่ละข้อคำถามมีค่าระหว่าง 0.67 - 1.00 
          ผลการวิจัยพบว่า การใช้ดุลพินิจของฝ่ายปกครองหากมิให้ตกอยู่ภายใต้ความมิชอบด้วยกฎหมายจะต้องมีดังนี้ 1) การใช้ดุลพินิจต้องเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด กล่าวคือ กฎหมายทั่วไป กฎหมายเฉพาะและกฎหมายรัฐธรรมนูญ 2) การใช้ดุลพินิจต้องไม่ขัดต่อข้อเท็จจริง  3) การใช้ดุลพินิจจะใช้ได้เมื่อมีกฎหมายให้ใช้  4) การใช้ดุลพินิจต้องไม่เกินหรือนอกเหนืออำนาจที่ให้ไว้ 5) การใช้ดุลพินิจต้องไม่ขัดกันระหว่างประโยชน์สาธารณะกับประโยชน์ส่วนบุคคล