การหายไปของบทบัญญัติเกี่ยวกับเขตอำนาจทั่วไปของศาลปกครองไทย

ผู้แต่ง

  • กิตติคุณ หว่างเพียร นักศึกษาระดับปริญญาโท คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

คำสำคัญ:

ศาลปกครอง, ระบบศาล, เขตอำนาจศาล, ข้อจำกัดเขตอำนาจศาล

บทคัดย่อ

          บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ความรู้เกี่ยวกับศาลที่มีเขตอำนาจพิจารณาข้อพิพาททางปกครองในหลายแง่มุมผ่านมุมมองในเชิงกฎหมายเปรียบเทียบเพื่อนำไปสู่การพิเคราะห์ปัญหาที่เกิดขึ้นจากข้อจำกัดอำนาจศาลปกครองในระบบกฎหมายไทย ตลอดจนแนวทางการปรับปรุงกฎหมายและการใช้การตีความของศาลต่อไป จากการศึกษาพบว่า ศาลปกครองไทยเกิดขึ้นมาท่ามกลางความขัดแย้งทางความคิดของนักนิติศาสตร์ที่ได้รับการศึกษามาจากประเทศที่มีระบบกฎหมายและระบบศาลที่แตกต่างกัน ปัจจัยดังกล่าวส่งผลให้มีนักกฎหมายบางกลุ่มพยายามที่จะกำหนดให้ศาลปกครองมีเขตอำนาจอย่างจำกัดผ่านการยึดโยงเขตอํานาจของศาลปกครองไว้กับ “ประเภทคดี” และถ้อยคําว่า “ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ” อีกทั้งความผิดหลงในกระบวนการร่างกฎหมายวิธีพิจารณาคดีปกครองก็เป็นส่วนหนึ่งของปัญหานี้อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ซึ่งเมื่อพิจารณาในเชิงกฎหมายเปรียบเทียบแล้วไม่พบแต่อย่างใดว่าในประเทศที่ใช้ระบบศาลคู่ ศาลปกครองจะมีเขตอำนาจในการพิจารณาคดีปกครองเช่นนี้ ดังนั้น ผู้เขียนจึงเสนอทางแก้ไขปัญหาดังกล่าว ผ่านการใช้การตีความกฎหมายด้วยวิธีการตีความตามระบบและโครงสร้างของรัฐธรรมนูญ ควบคู่ไปกับ
การเสนอแก้ไขกฎหมายเกี่ยวกับเขตอำนาจศาลปกครองเพื่อทำให้ศาลปกครองไทยมีแนวโน้มที่จะมีเขตอํานาจ เป็นการทั่วไปในการพิจารณาคดีปกครอง

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กิตติคุณ หว่างเพียร, เขตอำนาจศาลปกครอง: ศึกษาข้อจำกัดในระบบกฎหมายไทยและต่างประเทศ, (วิทยานิพนธ์ปริญญาโท หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2567).

เข็มทอง ต้นสกุลรุ่งเรือง, พัฒนาการของหลักนิติธรรมในอังกฤษ ใน นิติรัฐนิติธรรม ประวัติศาสตร์ภูมิปัญญาเปรียบเทียบ, บรรณาธิการโดย เข็มทอง ต้นสกุลรุ่งเรือง, (กรุงเทพมหานคร: อิลลูมิเนชันส์ เอดิชันส์, 2567).

เจตน์ สถาวรศีลพร, ปัญหาการใช้บทบัญญัติตามข้อ 41 วรรคสอง แห่งระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด ว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2543: ศึกษาเฉพาะกรณีเกี่ยวกับประเด็นที่จำเป็นต้องวินิจฉัยก่อนที่อยู่ในอำนาจของศาลอื่นที่มิใช่ศาลปกครอง, (รายงานการศึกษาส่วนบุคคล หลักสูตรพนักงานคดีปกครองระดับสูง สำนักงานศาลปกครอง, 2557).

ชาญชัย แสวงศักดิ์, พัฒนาการของกฎหมายมหาชนในต่างประเทศและในประเทศไทย, (กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์วิญญูชน, 2538).

ธีระ สุธีวรางกูร, ระบบศาลและการพิจารณาคดีของศาลในทางกฎหมายมหาชน, พิมพ์ครั้งที่ 2 (กรุงเทพมหานคร: โครงการตำราและเอกสารประกอบการสอน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2565).

บรรเจิด สิงคเนติ, หลักกฎหมายเกี่ยวกับการควบคุมฝ่ายปกครอง, พิมพ์ครั้งที่ 7 (กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์วิญญูชน, 2563).

บรรเจิด สิงคะเนติ, อำนาจฟ้องคดีปกครองในระบบกฎหมายไทย, (วิทยานิพนธ์ปริญญาโท หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2534).

ปิยบุตร แสงกนกกุล, ภูมิปัญญาปฏิวัติฝรั่งเศส, พิมพ์ครั้งที่ 2 (กรุงเทพมหานคร สำนักพิมพ์มติชน, 2565).

ปรียานุช มหาวรรณ์, ปัญหาการปรับใช้หลักกฎหมายว่าด้วยการจัดการงานนอกสั่งในระบบกฎหมายปกครองไทย, (วิทยานิพนธ์ปริญญาโท หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2557).

โภคิน พลกุล, คดีปกครองฝรั่งเศส, (เอกสารประกอบการบรรยาย บัณฑิตศึกษา คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ วิชาปัญหาชั้นสูงทางกฎหมายมหาชน, 2525).

มุนินทร์ พงศาปาน, ระบบกฎหมายซีวิวลอว์: จากกฎหมายสิบสองโต๊ะสู่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์, พิมพ์ครั้งที่ 4 (กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์วิญญูชน, 2564).

เรอเน กียอง, บันทึกการศึกษาในเรื่องอำนาจศาลในทางปกครองที่จะได้จัดตั้งขึ้นเป็นผลเนื่องจากพระราชบัญญัติว่าด้วยคณะกรรมการกฤษฎีกา พุทธศักราช 2476 วารสารกฎหมายปกครอง ปีที่ 13

เล่มที่ 1 (2537).

วรเจตน์ ภาคีรัตน์, คำสอนว่าด้วยรัฐและหลักกฎหมายมหาชน, พิมพ์ครั้งที่ 2 (กรุงเทพมหานคร: สำนักพิพม์วิญญูชน, 2564).

วรรณชัย บุญบำรุง และธนกฤต วรธนัชชากุล, หลักและทฤษฎีกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง เล่ม 1, พิมพ์ครั้งที่ 4 (กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์วิญญูชน, 2566).

ศุภวัฒน์ สิงห์สุวงษ์, เขตอำนาจศาลในคดีความรับผิดของฝ่ายปกครอง: เปรียบเทียบระบบกฎหมายของประเทศต่าง ๆ ในยุโรป [ออนไลน์] แหล่งที่มา: https://www.krisdika.go.th

สำนักงานศาลปกครอง, รวมเหตุผลและความเป็นมาเป็นรายมาตราของร่างพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. .... เล่ม 2, (กรุงเทพมหานคร: สำนักงานศาลปกครอง, 2548).

สำนักงานศาลปกครอง, รวมเหตุผลและความเป็นมาเป็นรายมาตราของร่างพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. .... เล่ม 6, (กรุงเทพมหานคร: สำนักงานศาลปกครอง, 2548).

สุนัย มโนมัยอุดม, ระบบกฎหมายอังกฤษ, พิมพ์ครั้งที่ 5 (กรุงเทพมหานคร โครงการตำรา

และเอกสารประกอบการสอน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2555).

สุรพล นิติไกรพจน์ และคณะ, หลักกฎหมายปกครองฝรั่งเศส, สำนักงานศาลปกครอง (กรุงเทพมหานคร: 2545).

สุรัชดา รีคี, เอควิตี้: หลักแห่งความยุติธรรมในกฎหมายอังกฤษ, พิมพ์ครั้งที่ 2 (กรุงเทพมหานคร สำนักพิมพ์วิญญูชน, 2565).

อภิสัคค์ พรหมสวาสดิ์, ความเป็นอิสระของผู้พิพากษา, (วิทยานิพนธ์ปริญญาโท หลักสูตร

นิติศาสตรมหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2534).

อักขราทร จุฬารัตน์, กว่าจะมาเป็นศาลปกครอง, พิมพ์ครั้งที่ 2 (กรุงเทพมหานคร: สำนักงาน

ศาลปกครอง, 2552).

อิสระ นิติทัณฑ์ประภาศ, คำอภิปรายในการประชุมทางวิชาการเรื่องปัญหาการจัดตั้ง

ศาลปกครองในไทย, วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ปีที่ 12 ฉบับที่ 1 (2524).

Anke Freckmann and Thomas Wegerich, The German Legal System, (London: Sweet & Maxwell, 1999).

Jürgen Schwarze, European Administrative Law, 2 ed. (London: Sweet & Maxwell, 2006).

L.neviile Brown and J.F. Garner, French Administrative Law, 2 ed. (London: Butterworths, 1973).

Radcliffe and Cross, The English Legal System, 4 ed. (London: Butterworths, June 1964).

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

08.01.2026

รูปแบบการอ้างอิง

หว่างเพียร กิตติคุณ. 2026. “การหายไปของบทบัญญัติเกี่ยวกับเขตอำนาจทั่วไปของศาลปกครองไทย”. วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง 9 (1):153-76. https://so08.tci-thaijo.org/index.php/MFULJ/article/view/5424.