การศึกษาความต้องการจำเป็นเพื่อพัฒนาหลักสูตรเสริมสร้างสมรรถนะ การสื่อสารและสัมพันธภาพระหว่างบุคคลของนักเรียน ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อ 1) เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนาหลักสูตรเสริมสร้างสมรรถนะการสื่อสารและสัมพันธภาพระหว่างบุคคลของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย และ2) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาหลักสูตรเสริมสร้างสมรรถนะการสื่อสารและสัมพันธภาพระหว่างบุคคลของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ดำเนินการวิจัยด้วยกระบวนวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยได้แก่ 1) ครูภาษาไทย จำนวน 10 คน 2) นักเรียน จำนวน 12 คน และ 3) ผู้เชี่ยวชาญด้านหลักสูตร การสอน และการวัดประเมินผล จำนวน 7 คน ซึ่งกลุ่มตัวอย่างได้มาจากการเลือกแบบเฉพาะเจาะจง  เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลได้แก่ 1) ประเด็นการสนทนากลุ่มย่อย ของนักเรียน 2) ประเด็นการสนทนากลุ่มย่อย ของครูภาษาไทย 3) แบบสัมภาษณ์ชนิดมีโครงสร้าง ของผู้เชี่ยวชาญ และ 4) แบบสังเกตพฤติกรรมการสอนของครู และแบบสังเกตพฤติกรรมการเรียนของนักเรียนการวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1) ตัวชี้วัดและเนื้อหาในสาระการเรียนรู้แกนกลางที่กำหนดให้เรียนนั้นไม่สัมพันธ์กับเวลาเรียนในหลักสูตร เป็นการเรียนเพื่อสอบมากกว่าเรียนเพื่อนำไปปรับในชีวิตประจำวัน การจัดการเรียนการสอนของครูมุ่งเน้นบรรยายเนื้อหามากกว่าการให้นักเรียนฝึกปฏิบัติ ส่งผลให้นักเรียนขาดความสนใจ เบื่อหน่าย และไม่เห็นคุณค่าของการเรียน 2) แนวทางในการพัฒนานั้นจะต้องจัดทำเป็นหลักสูตรเสริมหรือหลักสูตรฝึกอบรมที่ใช้เวลานอกเหนือจากชั่วโมงเรียน เนื้อหาในหลักสูตรจะต้องมีทั้งภาคทฤษฎี และภาคปฏิบัติ อีกทั้งต้องเปิดโอกาสให้นักเรียนได้ปฏิบัติกิจกรรมเดี่ยว คู่ และกลุ่มเพื่อนำไปสู่การพัฒนาสมรรถนะการสื่อการ และการสร้างสัมพันธภาพอันดีระหว่างกัน ด้านแนวทางการจัดกิจกรรมของหลักสูตรจะต้องออกแบบการเรียนการสอนด้วยกิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิด Active Learning ที่เน้นการลงมือปฏิบัติจริง