วิธีการสร้างองค์ความรู้ในพุทธปรัชญาเถรวาท

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา (1) กระบวนการสร้างองค์ความรู้ในพุทธปรัชญาเถรวาท และ (2) การประยุกต์ใช้หลักธรรมทางพุทธปรัชญาในการพัฒนาองค์ความรู้ จากการศึกษาพบว่า การสร้างองค์ความรู้ในพุทธปรัชญาเถรวาทมีรากฐานอยู่บนหลักไตรสิกขา ได้แก่ ศีล สมาธิ และปัญญา โดยมีการศึกษาพระไตรปิฎกและอรรถกถาเป็นแหล่งข้อมูลสำคัญ นอกจากนี้ ยังอาศัยหลักโยนิโสมนสิการหรือการพิจารณาอย่างมีเหตุผล เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ถูกต้อง การปฏิบัติสมาธิและวิปัสสนายังมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาปัญญา และการตระหนักรู้ถึงสภาวะธรรม กระบวนการนี้ช่วยให้ผู้ศึกษาเข้าถึงสัจธรรมและสามารถนำหลักธรรมมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ ในส่วนของการประยุกต์ใช้หลักธรรม พบว่าหลักอริยสัจ 4 สามารถใช้เป็นกรอบแนวคิดในการวิเคราะห์และแก้ไขปัญหาได้อย่างเป็นระบบ โดยการพิจารณาทุกข์ สมุทัย นิโรธ และมรรค นอกจากนี้ หลักปฏิจจสมุปบาทยังช่วยให้เกิดความเข้าใจเกี่ยวกับเหตุและปัจจัย ที่สัมพันธ์กันอย่างเป็นเหตุเป็นผล ส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาความรู้ที่เป็นองค์รวม การศึกษาและปฏิบัติธรรมควบคู่กันจึงเป็นแนวทางสำคัญในการสร้างองค์ความรู้ที่ลึกซึ้งและสามารถนำไปใช้ได้จริง การผสมผสานระหว่างการศึกษา   การพินิจพิจารณา และการปฏิบัติธรรมอย่างเป็นระบบ จึงเป็นกระบวนการสำคัญที่ช่วยให้เกิดการพัฒนาปัญญาและการเข้าใจสัจธรรมของชีวิตตามความเป็นจริง