การสร้างความเลื่อมใสยิ่งในพระพุทธคุณที่ปรากฏในสัมปสาทนียสูตร

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มุ่งศึกษาความเลื่อมใสยิ่งในพระพุทธคุณผ่านการวิเคราะห์ สัมปสาทนียสูตร ซึ่งเป็นพระสูตรสำคัญในพระพุทธศาสนาเถรวาท โดยมีวัตถุประสงค์ 3 ประการ ได้แก่ 1) ศึกษาโครงสร้างและสาระสำคัญในสัมปสาทนียสูตร 2) ศึกษาการสร้างความเลื่อมใสในหลักพุทธคุณจากคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท และ 3) ศึกษารูปแบบการสร้างความเลื่อมใสในพระพุทธคุณที่ปรากฏในสัมปสาทนียสูตร งานวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) โดยรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลจากคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาเถรวาทและเอกสารที่เกี่ยวข้อง เพื่ออธิบายเชิงพรรณนา (Descriptive Analysis) อย่างมีระบบ

  ผลการวิจัยพบว่า สัมปสาทนียสูตร เป็นพระสูตรที่พระสารีบุตรแสดงต่อพระพักตร์พระพุทธเจ้า ณ เมืองนาฬันทา แคว้นมคธ เพื่อแสดงความเลื่อมใสยิ่งต่อพระพุทธเจ้า โดยยกย่องพระพุทธคุณทั้งด้านการแสดงธรรม ความบริสุทธิ์ ปัญญา และมหากรุณา ซึ่งแสดงออกผ่านคำสรรเสริญถึงพระพุทธเจ้าว่าเป็นผู้แสดงธรรมได้ยอดเยี่ยม บรรลุธรรมได้ด้วยตนเอง และเป็นศาสดาผู้สั่งสอนสรรพสัตว์ พุทธคุณ 9 ประการ แบ่งออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ได้แก่ 1) พระวิสุทธิคุณ เช่น อรหํ วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน ภควา 2) พระปัญญาคุณ เช่น สมฺมาสมฺพุทฺโธ โลกวิทู พุทฺโธ และ 3) พระมหากรุณาธิคุณ เช่น สุคโต อนุตฺตโร สตฺถา เทวมนุสฺสานํ สำหรับการสร้างความเลื่อมใสยิ่งในพระพุทธคุณตามสัมปสาทนียสูตร แบ่งออกเป็น 6 หมวด ได้แก่ 1) การแสดงกุศลธรรม 7 หมวด เช่น สติปัฏฐาน 4 อิทธิบาท 4 ฯลฯ 2) การแสดงอายตนะ 6 คู่ 3) การแสดงอาเทสนาปาฏิหาริย์ 4) การแสดงทัสสนสมาบัติ 4 5) การแสดงโพชฌงค์ 7 ด้วยความเพียร และ 6) การแสดงปฏิปทา 4 ประการ