แนวทางการสักการะบูชาท้าวเวสสุวรรณตามทัศนะของพระพุทธศาสนา ในจังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาคติความเชื่อในการสักการะบูชาท้าวเวสสุวรรณในจังหวัดนครราชสีมา 2) วิเคราะห์รูปแบบการสักการะบูชาท้าวเวสสุวรรณของสังคมไทยในปัจจุบัน และ 3) เสนอแนวทางการสักการะบูชาท้าวเวสสุวรรณตามทัศนะของพระพุทธศาสนา โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) แบบภาคสนาม ผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) กับผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 45 ราย แบ่งเป็น 1) พระสงฆ์ 15 รูป 2) นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนา 5 ท่าน และ 3) ประชาชนที่ศรัทธาท้าวเวสสุวรรณ 25 คน

ผลการวิจัยพบว่า คติความเชื่อในการสักการบูชาท้าวเวสสุวรรณของประชาชนในจังหวัดนครราชสีมา      มีรากฐานมาจากความต้องการที่พึ่งทางใจในสภาวะความทุกข์ยากทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม และความไม่แน่นอน โดยถือว่าท้าวเวสสุวรรณเป็นผู้พิทักษ์พระพุทธศาสนา เทพแห่งความมั่งคั่ง และผู้ขจัดสิ่งชั่วร้าย ความเชื่อนี้สะท้อนการผสมผสานระหว่างความเชื่อพื้นถิ่นและหลักพุทธศาสนา ปรากฏในรูปแบบพิธีกรรม การถวายเครื่องสักการะ การสร้างวัตถุมงคล และรูปเคารพ ในปัจจุบัน รูปแบบการสักการะมีความหลากหลาย ตั้งแต่การบวงสรวง การถวายดอกไม้และธูป ไปจนถึงการสร้างและเช่าบูชาวัตถุมงคล โดยมีอิทธิพลจากสื่อสมัยใหม่ อย่างไรก็ตาม การสักการะที่มุ่งหวังผลลัพธ์จากอำนาจภายนอกอาจนำไปสู่ความเชื่องมงายและเบี่ยงเบนจากหลักพระพุทธศาสนา แนวทางการสักการะบูชาท้าวเวสสุวรรณตามทัศนะพระพุทธศาสนา คือ การยึดคุณธรรมและบารมีของท้าวเวสสุวรรณเป็นแบบอย่าง โดยเปลี่ยนจากการขอพรเป็นการสร้างแรงบันดาลใจในการประกอบกรรมดีด้วยตนเอง ผ่านการให้ทาน รักษาศีล และเจริญภาวนา ซึ่งช่วยพัฒนาศรัทธาให้เกิดปัญญา ส่งเสริมการพัฒนาตนเอง และคงไว้ซึ่งมรดกทางวัฒนธรรมอันดีงามของสังคมไทย