ศึกษาการใช้สมุนไพรเชิงพุทธในจังหวัดนครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการใช้สมุนไพรไทย 2) ศึกษาการใช้สมุนไพรเชิงพุทธในจังหวัดนครศรีธรรมราช และ 3) วิเคราะห์ภูมิปัญญาการใช้สมุนไพรเชิงพุทธในจังหวัดนครศรีธรรมราช โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 8 รูป/คน เครื่องมือในการเก็บข้อมูลเป็นแบบสัมภาษณ์และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนาเพื่อแสวงหาความหมายและคุณค่าของการใช้สมุนไพรในมิติทางกายภาพ จิตใจและจิตวิญญาณตามแนวพุทธ

ผลการวิจัยพบว่า 1) สมุนไพรไทยเป็นมรดกทางภูมิปัญญาที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน การใช้สมุนไพรไทยไม่ใช่เพียงแค่การรักษาโรคแต่ยังสะท้อนถึงการรักษาวัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย โดยเน้นการพึ่งพาธรรมชาติและการสร้างสมดุลของร่างกายจิตใจกับสิ่งแวดล้อม เป็นการส่งเสริมวิถีชีวิตที่ยั่งยืนและเป็นมิตรต่อโลก ดังนั้นการใช้สมุนไพรไทยเป็นทางเลือกในการดูแลสุขภาพอย่างองค์รวมที่ช่วยส่งเสริมการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและภูมิปัญญาท้องถิ่นให้คงอยู่ต่อไป 2) นครศรีธรรมราชเป็นหนึ่งในจังหวัดที่มีการอนุรักษ์และสืบทอดภูมิปัญญาไทยด้านสมุนไพรควบคู่กับหลักธรรมคำสอนของพระพุทธศาสนา การใช้สมุนไพรเชิงพุทธจึงไม่ใช่เพียงแค่การรักษาโรคหรือบำบัดอาการทางกายเท่านั้นแต่ยังรวมถึงการฟื้นฟูจิตใจและการดำเนินชีวิตด้วยหลักธรรมอย่างสมดุล การผสมผสานนี้ช่วยส่งเสริมให้คนในชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้ทั้งด้านสุขภาพกายและจิต โดยมีการนำคำสอนของพระพุทธเจ้า การมีสติปัญญามาประยุกต์ใช้ร่วมกับการใช้สมุนไพรอย่างถูกวิธี และ   3) การรักษาด้วยสมุนไพรในทางพุทธศาสนาไม่ได้จำกัดอยู่แค่การเยียวยากายแต่ยังเป็นกระบวนการบ่มเพาะจิตใจผ่านการฝึกสมาธิและการตระหนักรู้ในความทุกข์ที่เกิดขึ้น การฟื้นฟูสุขภาพจึงเป็นทั้งการรักษากายและการพัฒนาจิตใจและเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยให้โรคภัยไข้เจ็บถอยห่างไป จึงเป็นการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมที่ผสานทั้งความรู้ภูมิปัญญาโบราณและหลักธรรมของพระพุทธศาสนาเข้าด้วยกันอย่างลึกซึ้งและยั่งยืน