บทบาทของพระสงฆ์กับการเปลี่ยนแปลงและส่งเสริมคุณธรรมในสังคมยุคปัจจุบัน
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มุ่งศึกษาบทบาทของพระสงฆ์ในการส่งเสริมคุณธรรมและจริยธรรมในสังคมไทยภายใต้บริบทของการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในยุคดิจิทัล โดยเน้นการวิเคราะห์ความสำคัญของการปรับตัวของพระสงฆ์ต่อเทคโนโลยีสมัยใหม่ควบคู่กับการธำรงรักษาหลักคุณธรรมทางพระพุทธศาสนา ผลการศึกษาพบว่า พระสงฆ์มีบทบาทเชิงรุกในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการเผยแผ่ธรรมะและการให้คำปรึกษาทางจิตใจผ่านสื่อออนไลน์ ซึ่งช่วยขยายการเข้าถึงกลุ่มประชาชนในวงกว้างและเพิ่มประสิทธิภาพในการส่งเสริมคุณธรรมในสังคม นอกจากนี้ พระสงฆ์ยังมีบทบาทสำคัญในการเสริมสร้างความเข้าใจในสังคมพหุวัฒนธรรม โดยส่งเสริมการยอมรับความแตกต่าง ความเมตตากรุณา และการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ ในระดับปัจเจก การส่งเสริมการปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน ได้แก่ การฝึกสมาธิ การรักษาศีล และการพัฒนาปัญญา มีส่วนช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตและเสริมสร้างความสงบสุขทั้งในระดับบุคคลและสังคม อย่างไรก็ตาม การแก้ไขปัญหาพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมของพระสงฆ์จำเป็นต้องอาศัยกลไกความร่วมมือจากหลายภาคส่วน ทั้งด้านการศึกษา การกำกับดูแล และการสนับสนุนเชิงสถาบัน เพื่อส่งเสริมการดำรงตนตามหลักศีลธรรมอย่างเคร่งครัด
องค์ความรู้ที่ได้จากการศึกษานี้ชี้ให้เห็นถึงแนวทางการบูรณาการระหว่างเทคโนโลยีกับหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาอย่างสมดุล ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการเสริมสร้างคุณธรรมและจริยธรรมในสังคมไทย ตลอดจนการพัฒนากรอบความร่วมมือเชิงระบบในการยกระดับมาตรฐานของคณะสงฆ์ อันจะนำไปสู่การฟื้นฟูความศรัทธาของประชาชนและความมั่นคงของสถาบันพระพุทธศาสนาในระยะยาว
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ภัทรพร สิริกาญจน์. (2536). บทบาทของพระสงฆ์ในชุมชนไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
พระมหาสุภา อุทโท. (2441). บทบาทของวัดและพระสงฆ์ในชุมชนไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์วัดไทย.
พระมหาสมชาย ฐานวุฑฺโฒ. (2560). บทบาทพระสงฆ์ในการใช้เทคโนโลยีเพื่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ธรรมสภา.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). จิตใจและสมาธิในการปรับตัวของพระสงฆ์ยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณากรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). ไตรสิกขา: หลักสูตรพัฒนาตนทางพุทธศาสนา. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาณ์. (2551). การพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมในสังคมไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.
พระราชวรมุนี (ป.อ.ปยุตฺโต). (2536). ธรรมะกับชีวิตคนยุคใหม่. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระราชวรมุนี (ประยุทธ ปยุตฺโต). (2530). การให้ธรรมทานและการพัฒนาคุณธรรมในสังคม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ธรรมสภา.
พระเทพเวที (ป.อ. ปยุตฺโต). (2533). บทบาทของพระสงฆ์ต่อการพัฒนาสังคมและชุมชน. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระเทพเวที (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (2533). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.
พระไพศาล วิสาโล. (2552). พุทธศาสนาเพื่อสังคม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ศูนย์สันติศึกษา.
พินิจ ลาภธนานนท์. (2535). พระสงฆ์กับสังคมไทย: บทบาทและหน้าที่. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
พินิจ ลาภธนานนท์ & แทนพันธุ์ เสนะพันธุ์ บัวใหม่. (2557). การปรับตัวของพระสงฆ์ต่อสังคมและเทคโนโลยีสมัยใหม่. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย.
สมศรี จินะวงษ์. (2532). พระสงฆ์กับการใช้สื่อสมัยใหม่. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
Bauman, Z. (2012). Liquid modernity. Cambridge: Polity Press.
Beck, U. (1992). Risk society: Towards a new modernity. London: Sage.
Borwornsak Uwanno. (2018). Ethical challenges in contemporary Thai society. Bangkok: Thammasat University Press.
Campbell, H. A. (2013). Digital religion: Understanding religious practice in digital media. New York: Routledge.
Casanova, J. (2011). The public relevance of religion. New York: Social Science Research Council.
Chaiyawan, P. (2019). Digital media and ethical behavior of Thai youth. Bangkok: Chulalongkorn University Press.
Giddens, A. (1991). Modernity and self-identity: Self and society in the late modern age. Cambridge: Polity Press.
Hick, J. (2004). The pluralist paradigm: A new approach to theology. London: Oneworld Publications.
Kitiarsa, P. (2012). Spiritual practices and contemporary Thai culture. Chiang Mai: Silkworm Books.
McCargo, D. (2017). Contemporary Buddhism in Thailand: Religion and society in modern Thailand. Singapore: NUS Press.
Office of the National Economic and Social Development Council. (2022). Thailand social and economic report 2022. Bangkok: ONESDC.
Phra Brahmagunabhorn [P.A. Payutto]. (2016). Buddhism and contemporary society. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University Press.
Phra Dhammapitaka. (2017). Moral values and Thai youth. Bangkok: Mahamakut Buddhist University Press.
Phra Maha Hansa Dhammahāso. (2014). Monks as moral agents and social capital in Thailand. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University Press.
Phra Maha Somboon Vuddhikaro. (2021). Digital engagement of Thai monks in modern society. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University Press.
Phra Paisal Visalo. (2019). Engaged Buddhism in Thailand: Social action and moral leadership. Bangkok: Silpakorn University Press.
Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. New York: Simon & Schuster.
Queen, C. S., & King, S. B. (1996). Engaged Buddhism: Buddhist liberation movements in Asia. Albany: SUNY Press.
Smart, N. (1999). The world’s religions. Cambridge: Cambridge University Press.
Srisuk, S. (2020). Impact of digital media on ethical behavior in Thai society. Bangkok: Kasetsart University Press.
Suwannathat-Pian, K. (2015). The evolving role of Thai monks in contemporary society. Bangkok: Chulalongkorn University Press.
Taylor, C. (1992). Sources of the self: The making of the modern identity. Cambridge, MA: Harvard University Press.