พุทธจริยธรรมกับการอยู่ร่วมกันอย่างสันติในสังคมพหุศาสนา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดเรื่อง พุทธจริยธรรมกับการอยู่ร่วมกันอย่างสันติในสังคมพหุศาสนา ในยุคโลกาภิวัตน์ที่ความหลากหลายทางวัฒนธรรม ศาสนา และความเชื่อเพิ่มมากขึ้น การอยู่ร่วมกันอย่างสันติในสังคมพหุศาสนาจึงกลายเป็นประเด็นสำคัญที่ต้องการความเข้าใจ ความเคารพ และการร่วมมือจากทุกภาคส่วน โดยเฉพาะในประเทศไทยซึ่งเป็นประเทศที่มีประชากรนับถือศาสนาพุทธเป็นส่วนใหญ่ และยังมีผู้คนที่นับถือศาสนาอื่นๆ อีกจำนวนไม่น้อย การสร้างสังคมที่อยู่ร่วมกันได้อย่างกลมกลืนนั้น จึงจำเป็นต้องอาศัยหลักคุณธรรมที่สามารถเป็นสะพานเชื่อมความเข้าใจระหว่างกันได้
บทความนี้มุ่งเน้นการศึกษาพุทธจริยธรรมในฐานะกรอบแนวคิดที่สามารถส่งเสริมการอยู่ร่วมกันอย่างสันติในสังคมพหุศาสนา โดยเฉพาะหลักธรรมที่เกี่ยวข้องกับความเมตตา กรุณา การไม่เบียดเบียน การมีขันติธรรม และหลักอิทธิบาท 4 ซึ่งสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในบริบทของความสัมพันธ์ระหว่างศาสนาอย่างสันติ และให้เกียรติกัน หากสามารถปลูกฝังพุทธจริยธรรมในระดับบุคคลและสังคมได้อย่างจริงจัง ก็จะมีส่วนช่วยลดความขัดแย้งทางศาสนา เสริมสร้างความอดทนต่อความแตกต่าง และนำไปสู่สังคมที่สงบสุขอย่างยั่งยืน โดยที่แต่ละศาสนายังคงสามารถธำรงเอกลักษณ์ของตนไว้ได้ โดยไม่ละเมิดหรือก้าวล่วงความเชื่อของผู้อื่น ทั้งนี้ แนวทางพุทธจริยธรรมดังกล่าวยังสามารถส่งเสริมบทบาทของสถาบันการศึกษา ชุมชน และภาครัฐ ในการสร้างวัฒนธรรมแห่งสันติร่วมกันได้อีกด้วย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
บัญญัติ จันทร์เสนา. (2552). การพัฒนาจริยธรรมในสังคมพหุวัฒนธรรม. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย.
บุญรักษ์ บุญญะเขตมาลา. (2558). จริยธรรมกับการให้อภัยในสังคมร่วมสมัย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช). (2541). พุทธจริยธรรมเพื่อการดำเนินชีวิต. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2526). พุทธจริยธรรมและการอยู่ร่วมกันในสังคมพหุศาสนา. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2538). จริยธรรมเพื่อความเจริญ. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2557). จริยธรรมขั้นพื้นฐานในพระพุทธศาสนา. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2551). พุทธจริยธรรม: ศีล สมาธิ และปัญญา. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.
สมศักดิ์ ศรีสันติสุข. (2566). การเสริมพลังชุมชนและการพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2545). อหิงสาและการไม่เบียดเบียน. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2562). นโยบายและแผนพัฒนาสังคมแห่งชาติ. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.
ทิศนา แขมณี. (2544). หลักธรรมเพื่อการพัฒนาตนเอง: จริยธรรมส่วนบุคคล. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย.
Apichai Puntasen. (2007). Education for peace and multicultural understanding in Thailand. Bangkok: Chulalongkorn University Press.
Chaiwat Satha-Anand. (2002). Religion, pluralism, and social harmony in Thailand. Bangkok: Silpakorn University Press.
Phra Brahmagunabhorn [P. A. Payutto]. (2016). Understanding religious diversity in contemporary society. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University Press.
Phra Dhammapitaka [P. A. Payutto]. (2012). Buddhist ethics and social harmony. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University Press.
Sulak Sivaraksa. (2005). Buddhism and peacebuilding: Moral principles for social transforma tion. Bangkok: Sathirakoses-Nagapradipa Foundation.
