พระสงฆ์กับการพัฒนาชุมชนตามแนวเศรฐกิจพอเพียง
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์บทบาทของพระสงฆ์ในฐานะกลไกสำคัญของการพัฒนาชุมชนเข้มแข็ง โดยเฉพาะในบริบทของการส่งเสริมปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในระดับชุมชน ผลการศึกษาพบว่า พระสงฆ์มีบทบาทเชิงรุกในฐานะผู้นำทางจิตวิญญาณและผู้นำทางสังคมที่มีความใกล้ชิดกับชุมชนในหลากหลายมิติ ทั้งด้านพิธีกรรมทางศาสนา การศึกษา การส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม การให้คำปรึกษา และการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทในระดับครอบครัวและชุมชน นอกจากนี้ พระสงฆ์ยังมีบทบาทสำคัญในการเป็นสื่อกลางระหว่างภาครัฐกับชุมชนในการถ่ายทอดองค์ความรู้และนโยบายสาธารณะ โดยเฉพาะการเผยแพร่แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงและทฤษฎีใหม่สู่การประยุกต์ใช้ในวิถีชีวิตจริงของประชาชน
องค์ความรู้ที่ได้จากการศึกษาชี้ให้เห็นว่า พระสงฆ์มิได้เป็นเพียงผู้นำทางศาสนาเท่านั้น แต่ยังทำหน้าที่เป็น “ทุนทางสังคมเชิงวัฒนธรรม” ที่มีศักยภาพในการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนผ่านการบูรณาการหลักธรรมทางพระพุทธศาสนากับแนวคิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยเฉพาะการประยุกต์ใช้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างเป็นรูปธรรม ผลการศึกษานี้สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการเสริมบทบาทพระสงฆ์ในระบบการพัฒนาชุมชนแบบมีส่วนร่วม เพื่อสร้างความยั่งยืนทั้งในมิติทางสังคม เศรษฐกิจ และวัฒนธรรมในระยะยาว
Article Details
เอกสารอ้างอิง
เกษม วัฒนชัย. (2549). เศรษฐกิจพอเพียงกับการพัฒนาที่ยั่งยืน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จินตนา สุจจานันท์. (2549). การศึกษาและการพัฒนาชุมชน. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
ฉัตรทิพย์ นาถสุภา. (2529). แนวคิดเศรษฐกิจชุมชนกับการพึ่งตนเอง. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ธีรพงษ์ มหาวีโร. (2555). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 11 (พ.ศ. 2555-2559). กรุงเทพฯ:
สำนักพิมพ์เดอะบุคส์.
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช. (2542). พระราชดำรัสเกี่ยวกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
พระเทพเวที (ป.อ. ปยุต.โต). (2533). บทบาทของพระสงฆ์ในสังคมไทยปัจจุบัน. กรุงเทพฯ: รุ่งแสงการพิมพ์.
วิทยากร เชียงกูล. (2550). สังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนา. กรุงเทพฯ: สายธาร.
วิรัช วิรัชนิภาวรรณ. (2532). การพัฒนาชุมชนประยุกต์. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
สังศิต พิริยะรังสรรค์. (2548). เศรษฐกิจชุมชนพึ่งตนเอง แนวคิดและยุทธศาสตร์. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยรังสิต.
สมพงษ์ ดุลยอนุกิจ. (2549). สังคมศาสตร์กับการพัฒนา. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
สภายุวพุทธสมาคมแห่งชาติในพระบรมราชูปถัมภ์. (2538). บทบาทพระสงฆ์ในการพัฒนาชุมชน. กรุงเทพฯ:
สภายุวพุทธสมาคมแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2504–2509). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 1. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2535–2539). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 7. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2540). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 8 (พ.ศ. 2540–2544). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2540–2544). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 8. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2542). ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง: กรอบแนวคิดและหลักการ. กรุงเทพฯ: สศช.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2544). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 9 (พ.ศ. 2545–2549). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สังศิต พิริยะรังสรรค์. (2548). เศรษฐกิจชุมชนพึ่งตนเอง แนวคิดและยุทธศาสตร์. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์
มหาวิทยาลัยรังสิต.
อภิชัย พันธเสน (บรรณาธิการ). (2550). “สังเคราะห์องค์ความรู้เศรษฐกิจพอเพียง”. สำนักงานกองทุน
สนับสนุนการวิจัย (สกว.)
อุทัย หิรัญโต. (2526). สารานุกรมศัพท์สังคมวิทยา-มานุษยวิทยา. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.