พระสงฆ์กับการพัฒนาชุมชนตามแนวเศรฐกิจพอเพียง

Main Article Content

ไตรนิกส์ วรรณพิรุณ

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์บทบาทของพระสงฆ์ในฐานะกลไกสำคัญของการพัฒนาชุมชนเข้มแข็ง โดยเฉพาะในบริบทของการส่งเสริมปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในระดับชุมชน ผลการศึกษาพบว่า พระสงฆ์มีบทบาทเชิงรุกในฐานะผู้นำทางจิตวิญญาณและผู้นำทางสังคมที่มีความใกล้ชิดกับชุมชนในหลากหลายมิติ ทั้งด้านพิธีกรรมทางศาสนา การศึกษา การส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม การให้คำปรึกษา และการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทในระดับครอบครัวและชุมชน นอกจากนี้ พระสงฆ์ยังมีบทบาทสำคัญในการเป็นสื่อกลางระหว่างภาครัฐกับชุมชนในการถ่ายทอดองค์ความรู้และนโยบายสาธารณะ โดยเฉพาะการเผยแพร่แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงและทฤษฎีใหม่สู่การประยุกต์ใช้ในวิถีชีวิตจริงของประชาชน


องค์ความรู้ที่ได้จากการศึกษาชี้ให้เห็นว่า พระสงฆ์มิได้เป็นเพียงผู้นำทางศาสนาเท่านั้น แต่ยังทำหน้าที่เป็น “ทุนทางสังคมเชิงวัฒนธรรม” ที่มีศักยภาพในการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนผ่านการบูรณาการหลักธรรมทางพระพุทธศาสนากับแนวคิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยเฉพาะการประยุกต์ใช้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างเป็นรูปธรรม ผลการศึกษานี้สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการเสริมบทบาทพระสงฆ์ในระบบการพัฒนาชุมชนแบบมีส่วนร่วม เพื่อสร้างความยั่งยืนทั้งในมิติทางสังคม เศรษฐกิจ และวัฒนธรรมในระยะยาว

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
วรรณพิรุณ ไ. (2026). พระสงฆ์กับการพัฒนาชุมชนตามแนวเศรฐกิจพอเพียง. Journal of Dhamma for Life, 32(3), 140–152. สืบค้น จาก https://so08.tci-thaijo.org/index.php/dhammalife/article/view/6099
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

เกษม วัฒนชัย. (2549). เศรษฐกิจพอเพียงกับการพัฒนาที่ยั่งยืน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

จินตนา สุจจานันท์. (2549). การศึกษาและการพัฒนาชุมชน. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.

ฉัตรทิพย์ นาถสุภา. (2529). แนวคิดเศรษฐกิจชุมชนกับการพึ่งตนเอง. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ธีรพงษ์ มหาวีโร. (2555). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 11 (พ.ศ. 2555-2559). กรุงเทพฯ:

สำนักพิมพ์เดอะบุคส์.

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช. (2542). พระราชดำรัสเกี่ยวกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

พระเทพเวที (ป.อ. ปยุต.โต). (2533). บทบาทของพระสงฆ์ในสังคมไทยปัจจุบัน. กรุงเทพฯ: รุ่งแสงการพิมพ์.

วิทยากร เชียงกูล. (2550). สังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนา. กรุงเทพฯ: สายธาร.

วิรัช วิรัชนิภาวรรณ. (2532). การพัฒนาชุมชนประยุกต์. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.

สังศิต พิริยะรังสรรค์. (2548). เศรษฐกิจชุมชนพึ่งตนเอง แนวคิดและยุทธศาสตร์. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยรังสิต.

สมพงษ์ ดุลยอนุกิจ. (2549). สังคมศาสตร์กับการพัฒนา. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.

สภายุวพุทธสมาคมแห่งชาติในพระบรมราชูปถัมภ์. (2538). บทบาทพระสงฆ์ในการพัฒนาชุมชน. กรุงเทพฯ:

สภายุวพุทธสมาคมแห่งชาติ.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2504–2509). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 1. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2535–2539). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 7. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2540). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 8 (พ.ศ. 2540–2544). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2540–2544). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 8. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2542). ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง: กรอบแนวคิดและหลักการ. กรุงเทพฯ: สศช.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2544). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 9 (พ.ศ. 2545–2549). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สังศิต พิริยะรังสรรค์. (2548). เศรษฐกิจชุมชนพึ่งตนเอง แนวคิดและยุทธศาสตร์. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์

มหาวิทยาลัยรังสิต.

อภิชัย พันธเสน (บรรณาธิการ). (2550). “สังเคราะห์องค์ความรู้เศรษฐกิจพอเพียง”. สำนักงานกองทุน

สนับสนุนการวิจัย (สกว.)

อุทัย หิรัญโต. (2526). สารานุกรมศัพท์สังคมวิทยา-มานุษยวิทยา. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.