รูปแบบการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของพุทธศาสนิกชน ในลุ่มน้ำหมัน อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของพุทธศาสนิกชนในพื้นที่ลุ่มน้ำหมัน 2) วิเคราะห์กระบวนการส่งเสริมการท่องเที่ยวในปัจจุบัน และ 3) เสนอรูปแบบการส่งเสริมที่เหมาะสมกับบริบทชุมชน การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพ โดยรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร การสังเกตการณ์ภาคสนาม และการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลหลักจากภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พระสงฆ์ ผู้นำชุมชน ผู้ประกอบการ และประชาชนในพื้นที่
ผลการวิจัยพบว่า ลุ่มน้ำหมันมีทุนวัฒนธรรมที่โดดเด่น เช่น ประเพณีบุญหลวง–ผีตาโขน พระธาตุศรีสองรัก วัดสำคัญ และภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สะท้อนอัตลักษณ์ชุมชน แม้มีศักยภาพสูง แต่การจัดการท่องเที่ยวยังขาดความเป็นเอกภาพด้านข้อมูล การประชาสัมพันธ์ และความร่วมมือระหว่างภาคส่วน จากผลการวิเคราะห์ จึงเสนอรูปแบบการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่ประกอบด้วย การจัดกิจกรรมตามปฏิทินประเพณี การพัฒนาเส้นทางท่องเที่ยวเชื่อมโยงวัดและวิถีชีวิต การเสริมบทบาทผู้นำท้องถิ่นในฐานะผู้ถ่ายทอดคุณค่า และการจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้วัฒนธรรม เพื่อส่งเสริมการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของลุ่มน้ำหมันอย่างยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
เขมจารีเถระ, อ. (2559). วัฒนธรรมพื้นบ้าน: คดีความเชื่อ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ธรรมสภา.
จุฑามาศ คงสวัสดิ์ (2550). แนวทางการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมแบบมีส่วนร่วมของชุมชนตลาดบางหลวง อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม”. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา, (บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2550), 1.
พจนา สวนศรี (2546). คู่มือการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชน: โครงการท่องเที่ยวเพื่อชีวิตและธรรมชาติ, (กรุงเทพมหานคร : โครงการท่องเที่ยวเพื่อชีวิตและธรรมชาติ, 2546), 14-15.
เพ็ญศรี ดุ๊ก. (2558). วัฒนธรรมพื้นบ้าน: คติความเชื่อ. ขอนแก่น: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สนอง อุปลา. (2564). พัฒนาการประเพณีผีตาโขน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์วัฒนธรรม.
สำนักงานสถิติจังหวัดเลย. (2566). รายงานสถิตินักท่องเที่ยวจังหวัดเลย ปี 2563–2565. เลย: สำนักงานสถิติจังหวัดเลย.
Chaiwut Montirak. (2024). Promoting Cultural Tourism in the Man River Basin. Khon Kaen: Local Publishing House.
Clifford Geertz. (1973). The Interpretation of Cultures. New York: Basic Books.
Dorothy Noyes. (1996). The Judgment of Solomon: Global Protections for Tradition and the Problem of Community Ownership. Cultural Analysis.
Melanie K. Smith. (2006). Issues in Cultural Tourism Studies. London: Routledge.
Victor Turner. (1967). The Forest of Symbols: Aspects of Ndembu Ritual. Ithaca, NY: Cornell University Press.