รูปแบบตลาดบุญนิยมในสังคมไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิด “บุญนิยม” ของชุมชนชาวอโศก วิเคราะห์ตลาดบุญนิยมภายใต้บริบทสังคมไทย และเสนอรูปแบบตลาดบุญนิยมที่สามารถประยุกต์ใช้ในสังคมร่วมสมัย งานวิจัยตั้งอยู่บนปัญหาความถดถอยทางจริยธรรมของตลาดในระบบเศรษฐกิจกระแสหลัก ซึ่งก่อให้เกิดปัญหาด้านคุณภาพสินค้า ราคาที่ไม่เป็นธรรม และความเหลื่อมล้ำทางสังคม โดยมุ่งค้นหาทางเลือกเชิงคุณค่าที่ไม่ยึดกำไรเป็นศูนย์กลาง การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ประกอบด้วยการวิจัยเอกสารและการศึกษาภาคสนาม โดยใช้เครื่องมือ ได้แก่ การสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม และการสังเกตแบบมีส่วนร่วม ผู้ให้ข้อมูลหลักคัดเลือกแบบเจาะจงจากชุมชนชาวอโศกทั้งสี่ภูมิภาคของประเทศไทย รวมจำนวน 23 รูป/คน ครอบคลุมผู้ประสานงานชุมชน ผู้ผลิต ผู้จำหน่าย ผู้บริโภค นักบวชชาวอโศก และนักวิชาการด้าน
ผลการวิจัยพบว่า “บุญนิยม” เป็นแนวคิดที่มุ่งลดความเห็นแก่ตัวของปัจเจกบุคคลผ่านการปฏิบัติทางเศรษฐกิจ ซึ่งสามารถแก้ปัญหาต้นทุนในการผลิตสูง ซึ่งเป็นจุดอ่อนและอุปสรรคของตลาดทางเลือกทั่วไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้สามารถผลิตและจำหน่ายของดี ราคาถูก ด้วยความซื่อสัตย์และมีน้ำใจ เป็นสินค้าที่มีคุณภาพในราคายุติธรรม ภายใต้คุณค่าของ การเอื้อเฟื้อเกื้อกูล รูปแบบตลาดบุญนิยมในสังคมไทย มี 5 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ 1) หลักการค้า 4 ธรรม (สินค้าถูกหลักศีลธรรม ราคาเป็นธรรม ผู้ซื้อและผู้ขายมีคุณธรรม สถานที่เอื้อต่อจาคะธรรม) 2) วัตถุประสงค์เชิงคุณค่า 3) กระบวนการดำเนินงาน 4) การประเมินผล และ 5) เงื่อนไขความสำเร็จ (ต้นทุนต่ำ การผลิตร่วมของหมู่มิตรดี ผลของบุญกรรม) ซึ่งสะท้อนศักยภาพของตลาดในการเป็นทางเลือกเชิงจริยธรรมในสังคมไทย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). พุทธธรรม: ฉบับปรับขยาย. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระไตรปิฎก. (ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
Thamrong, S., & Aranuch, S. (2018). การส่งเสริมการผลิตข้าวไร้สารพิษโดยชุมชนบุญนิยมราชธานีอโศก อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารรัชต์ภาคย์, 12(25), 255–270.
Thiumek, N. (2020). การพัฒนาคุณภาพมนุษย์ด้วยระบบบุญนิยมของชุมชนชาวอโศกเชิงพุทธบูรณาการ (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
Adam Smith. (1776). An inquiry into the nature and causes of the wealth of nations. W. Strahan and T. Cadell.
Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2015). Food safety and quality: Global perspectives. https://www.fao.org/food-safety
Granovetter, M. (1985). Economic action and social structure: The problem of embeddedness. American Journal of Sociology, 91(3), 481–510. https://doi.org/10.1086/228311
International Buddhist Texts Commission, Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (1996). The Thai Tripitaka, Mahachulalongkornrajavidyalaya Edition. Mahachulalongkornrajavid yalaya University Printing House.
Jaipech, K. (2015). Buddhist-based medical volunteerism for humanity (Doctoral dissertation). Surin Rajabhat University.
Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). Marketing management (15th ed.). Pearson.
Persky, J. (1995). Retrospectives: The ethology of Homo economicus. Journal of Economic Perspectives, 9(2), 221–231.
Polanyi, K. (1944). The great transformation: The political and economic origins of our time. Farrar & Rinehart.
Sen, A. K. (1977). Rational fools: A critique of the behavioral foundations of economic theory. Philosophy & Public Affairs, 6(4), 317–344.
Thai Pesticide Alert Network (Thai-PAN). (2016). Report on the results of random testing for pesticide residues in vegetables and fruits in Thailand, 2016.
World Bank Group. (2018). The cost of food safety failures in low- and middle-income countries. https://www.worldbank.org
World Health Organization. (2015). WHO estimates of the global burden of foodborne diseases: Foodborne disease burden epidemiology reference group 2007–2015. https://www.who. int/publications/i/item/9789241565165
