ปัญหาการบังคับหลักประกันทางธุรกิจด้วยวิธีการประมูลโดยเปิดเผยตามมาตรา 40 แห่งพระราชบัญญัติหลักประกันทางธุรกิจ พ.ศ.2558
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาเชิงกฎหมายและอุปสรรคในการบังคับหลักประกันทางธุรกิจตามมาตรา 40 แห่งพระราชบัญญัติหลักประกันทางธุรกิจ พ.ศ. 2558 รวมถึงวิเคราะห์สาเหตุที่ทำให้การบังคับหลักประกันโดยวิธีการประมูลโดยเปิดเผยไม่เป็นที่นิยมใช้ในทางปฏิบัติ ระเบียบวิธีวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพเชิงเอกสาร (qualitative documentary legal research) โดยศึกษาข้อมูลจากบทบัญญัติกฎหมาย พระราชบัญญัติหลักประกันทางธุรกิจ พ.ศ. 2558 กฎกระทรวง เอกสารวิชาการ ตำรา และเอกสารที่เกี่ยวข้องกับการบังคับหลักประกัน ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ เอกสารทางกฎหมายและวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องทั้งหมดที่คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจงตามความเกี่ยวข้อง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบบันทึกและแบบวิเคราะห์เอกสาร (document analysis form) และใช้การวิเคราะห์เนื้อหาเชิงตีความทางกฎหมาย (content analysis and legal interpretation
ผลการวิจัยพบว่า แม้พระราชบัญญัติหลักประกันทางธุรกิจ พ.ศ. 2558 จะมีเจตนารมณ์เพื่อเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงแหล่งเงินทุนและลดข้อจำกัดของการใช้ทรัพย์สินที่ไม่มีทะเบียนเป็นหลักประกัน แต่การบังคับหลักประกันตามมาตรา 40 ยังมีข้อจำกัดสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ 1) ปัญหาการส่งมอบและการครอบครองทรัพย์หลักประกันซึ่งก่อให้เกิดภาระค่าใช้จ่ายและภาระการดูแลรักษาแก่ผู้รับหลักประกัน 2) ความไม่ชัดเจนของความหมายและกระบวนการ “การประมูลโดยเปิดเผย” เนื่องจากกฎหมายไม่ได้กำหนดขั้นตอนการดำเนินการที่เป็นรูปธรรม และไม่เปิดช่องให้คู่สัญญากำหนดวิธีการบังคับหลักประกันทางเลือกอื่นได้อย่างยืดหยุ่น และ 3) ปัญหาเกี่ยวกับการคัดค้านราคาจำหน่ายทรัพย์หลักประกัน โดยบทบัญญัติที่ให้นำหลักเกณฑ์การคัดค้านการขายทอดตลาดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับนั้นมีความไม่สอดคล้องกับสภาพกฎหมายปัจจุบันที่มีการยกเลิกบทบัญญัติดังกล่าว ส่งผลให้เกิดความไม่แน่นอนทางกฎหมายและลดความเชื่อมั่นของผู้รับหลักประกัน อันเป็นเหตุให้ผู้ประกอบการในทางปฏิบัติมักเลือกใช้การฟ้องคดีในฐานะเจ้าหนี้สามัญแทนการใช้กระบวนการบังคับหลักประกันตามกฎหมายเฉพาะฉบับนี้ ซึ่งสะท้อนถึงข้อจำกัดเชิงโครงสร้างของกฎหมายที่ควรได้รับการปรับปรุงให้มีความชัดเจนและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นในการบังคับใช้จริง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กำชัย จงจักรพันธ์. (2559). เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับกฎหมายหลักประกันทางธุรกิจ (พิมพ์ครั้งที่ 2). บริษัท ศรีอนันต์การพิมพ์ จำกัด.
กรมพัฒนาธุรกิจการค้า. (2569, 6 กุมภาพันธ์). สถิติการจดทะเบียนสัญญาหลักประกันทางธุรกิจประจำเดือนมกราคม 2569. Facebook.
เกรียงไกร เจริญธนาวัฒน์. (2560). หลักกฎหมายหลักประกันทางธุรกิจ. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
กิตติศักดิ์ ปรกติ. (2562). สิทธิของลูกหนี้ในการระงับการบังคับหลักประกันทางธุรกิจ. วารสารนิติศาสตร์, 48(1), 89–112.
ชัยสิทธิ์ ตราชูธรรม. (2562). กฎหมายหลักประกันทางธุรกิจ: หลักการและการบังคับใช้. นิติธรรม.
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2561). ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย ที่ สนส. 23/2561 เรื่อง หลักเกณฑ์การจัดชั้นและการกันเงินสำรองของสถาบันการเงิน. ธนาคารแห่งประเทศไทย.
ธิติพันธ์ เชื้อบุญชัย. (2564). การบังคับหลักประกันทางธุรกิจในธุรกรรมสินเชื่อร่วม. วารสารนิติศาสตร์, 50(2), 145–168.
นันทวัฒน์ บรมานันท์. (2561). ปัญหาการจำหน่ายทรัพย์สินหลักประกันตามพระราชบัญญัติหลักประกันทางธุรกิจ พ.ศ. 2558. วารสารกฎหมายธุรกิจบัณฑิตย์, 8(1), 77–98.
บรรเจิด สิงคะเนติ. (2561). คำอธิบายกฎหมายหลักประกันทางธุรกิจ. วิญญูชน.
ไพโรจน์ วายุภาพ. (2563). หลักความโปร่งใสในการบังคับหลักประกันทางธุรกิจ. วารสารวิชาการนิติศาสตร์, 12(3), 55–79.
พระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551.
พระราชบัญญัติหลักประกันทางธุรกิจ พ.ศ. 2558.
วิชัย อริยะนันทกะ. (2563). ปัญหาการบังคับจำนองหลุดเป็นสิทธิในทางปฏิบัติของสถาบันการเงิน. วารสารกฎหมายและสังคม, 6(2), 101–125.
วิษณุ เครืองาม. (2559). คำอธิบายพระราชบัญญัติหลักประกันทางธุรกิจ พ.ศ. 2558. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สมยศ เชื้อไทย. (2561). กฎหมายหลักประกันและธุรกรรมทางการเงิน. วิญญูชน.
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2548). บันทึกสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาประกอบร่างพระราชบัญญัติหลักประกันทางธุรกิจ พ.ศ. ... และร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ...) พ.ศ. ... เรื่องเสร็จที่ 736/2545. วารสารกฎหมายปกครอง, 21(3), 72–73.
สุรศักดิ์ ลิขสิทธิ์วัฒนกุล. (2560). การจำหน่ายทรัพย์สินที่เป็นหลักประกันในกรณีทรัพย์เสื่อมสภาพ. วารสารนิติศาสตร์ธุรกิจ, 9(1), 33–52.
United Nations Commission on International Trade Law. (2007). UNCITRAL legislative guide on secured transactions. United Nations.
White, J. J., & summers, R. S. (2000). Uniform commercial code (5th Ed.). Hornbook Series.
