การเสริมสร้างการวางแผนการเงินเพื่อเตรียมความพร้อมการเกษียณอายุ ด้วยระบบคิดเชิงพุทธ

Main Article Content

พระมหารังสี ฐานวุฑฺโฒ ปี่แก้ว
พระราชวินัยวชิรเมธี

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 4 ประการ ได้แก่ 1) ศึกษาการวางแผนการเงินเพื่อเตรียมความพร้อมการเกษียณอายุ 2) ศึกษาระบบคิดเชิงพุทธที่เสริมสร้างการวางแผนการเงินเพื่อเตรียมความพร้อมการเกษียณอายุ   3) เสริมสร้างการวางแผนการเงินเพื่อเตรียมความพร้อมการเกษียณอายุด้วยระบบคิดเชิงพุทธ และ 4) นำเสนอรูปแบบและองค์ความรู้เกี่ยวกับการเสริมสร้างการวางแผนการเงินเพื่อเตรียมความพร้อมการเกษียณอายุด้วยระบบคิดเชิงพุทธ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 15 รูป/คน และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา


ผลการวิจัยพบว่า การวางแผนการเงินเพื่อเตรียมความพร้อมการเกษียณอายุในประเทศไทยอาศัยกลไกกองทุนสวัสดิการและการออมระยะยาว ประกอบด้วย กองทุนประกันสังคม กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ กองทุนการออมแห่งชาติ และกองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพ ระบบคิดเชิงพุทธที่ช่วยเสริมสร้างการวางแผนการเงิน ประกอบด้วย 1) การสร้างองค์ความรู้ทางการเงิน 2) การสร้างวินัยทางการเงิน และ 3) การกำหนดเป้าหมายทางการเงิน ผลการวิเคราะห์พบว่า หลักสันโดษช่วยส่งเสริมการวางแผนการเงินบนฐานของความรู้ ทักษะ และคุณธรรม หลักโภควิภาคช่วยเสริมการบริหารจัดการเงินอย่างมีวินัย ส่วนหลักทิฏฐธัมมิกัตถะช่วยส่งเสริมความขยัน การออม การสร้างเครือข่ายทางสังคม และการใช้จ่ายอย่างพอเหมาะ ผลการวิจัยนำไปสู่การพัฒนาองค์ความรู้ในรูปแบบ “Model เพื่อเสริมสร้างการวางแผนการเงินเพื่อเตรียมความพร้อมการเกษียณอายุด้วยระบบคิดเชิงพุทธ” ซึ่งสามารถประยุกต์ใช้ในการส่งเสริมการวางแผนการเงินและการเตรียมความพร้อมเข้าสู่วัยเกษียณได้อย่างเหมาะสม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ปี่แก้ว พ. ฐ., & พระราชวินัยวชิรเมธี. (2026). การเสริมสร้างการวางแผนการเงินเพื่อเตรียมความพร้อมการเกษียณอายุ ด้วยระบบคิดเชิงพุทธ. Journal of Dhamma for Life, 32(4), 295–310. สืบค้น จาก https://so08.tci-thaijo.org/index.php/dhammalife/article/view/6931
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กิจติพร สิทธิพันธุ์. (2552). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการวางแผนทางการเงินส่วนบุคคลของประชาชนในกรุงเทพมหานคร. [วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยกรุงเทพ].

จันทร์เพ็ญ บุญฉาย. (2551). การจัดการการเงินส่วนบุคคล : กรณีศึกษาเฉพาะกลุ่มวัยทำงาน. รายงานผลการวิจัย, มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.

จักรพงษ์ เมษพันธุ์. (2566). MONEY 101 เริ่มต้นนับหนึ่งสู่ชีวิตการเงินอุดมสุข. ซีเอ็ดยูเคชั่น.

พระคมสัน ฐิตเมธโส และคณะ. (2560). การวิเคราะห์หลักพุทธธรรมที่ส่งเสริมหลักการแห่งเศรษฐศาสตร์. รายงานการวิจัย, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระครูปลัดดุสิต อิทฺธิโชโต (แสงย่อย). (2564). การศึกษาเปรียบเทียบสันโดษในพระพุทธศาสนาเถรวาทกับศาสนาเต๋า. [วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย].

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2556). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.

ภณิดา เหลืองวิลาศ. (2560). แนวทางการจัดการทรัพย์ในทางพระพุทธศาสนา. [วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย].

พรนภา สมสกุล และคณะ. (2564). การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุเพื่อรองรับสังคมผู้สูงอายุตามนโยบายของรัฐบาลในพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลปากน้ำปราณ อำเภอปราณบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์. วารสาร Lawarath Social E-Jounal, 3(2), 3-4.

วุฒิคุณ คำควร. (2558). บทบาทผู้นำชุมชน วัฒนธรรมชุมชนและการยอมรับการใช้นวัตกรรมที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในเขตตำบลหนองไผ่ล้อม อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง.

ศิริวรรณ มนอัตระผดุง และคณะ. (2559). การเตรียมตัวเกษียณอายุราชการของผู้บริหารสำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 11(2), 49–52.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). รายงานการสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567. สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.

เสฐียรพงษ์ วรรณปก. (2534). พระพุทธศาสนาทัศนะและวิจารณ์. กรุงเทพฯ: อมรินทร์การพิมพ์.