ปัญหากฎหมายตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ.2550 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2560: ศึกษาเฉพาะกรณี การสร้างศรัทธาความเชื่อทางพระพุทธศาสนาเถรวาท
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มุ่งศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการสร้างศรัทธาและความเชื่อทางพระพุทธศาสนากับการบังคับใช้พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2560 โดยเฉพาะประเด็นการเผยแพร่หรือบิดเบือนข้อมูลที่อาจส่งผลกระทบต่อหลักความเชื่อทางศาสนา ศีลธรรมอันดีของประชาชน และเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น งานวิจัยมีวัตถุประสงค์ 4 ประการ ได้แก่ (1) ศึกษาแนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับการสร้างศรัทธาและความเชื่อทางพระพุทธศาสนา ตลอดจนแนวคิดเกี่ยวกับความผิดทางคอมพิวเตอร์ (2) ศึกษากฎหมายไทย กฎหมายต่างประเทศ และคำพิพากษาศาลฎีกาที่เกี่ยวข้อง (3) วิเคราะห์และเปรียบเทียบหลักการดังกล่าวกับบทบัญญัติของพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2560 และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง และ (4) เสนอแนวทางในการปรับปรุงกฎหมายให้มีความเหมาะสมและสอดคล้องกับบริบทสังคมดิจิทัล การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีวิจัยเอกสาร แหล่งข้อมูลประกอบด้วยเอกสารปฐมภูมิ ได้แก่ รัฐธรรมนูญ พระราชบัญญัติ ประมวลกฎหมาย กฎกระทรวง และคำพิพากษาศาลฎีกาที่เกี่ยวข้อง รวมถึงเอกสารทุติยภูมิ ได้แก่ หนังสือ ตำรา บทความวิชาการ งานวิจัย และเอกสารทางกฎหมายทั้งในประเทศและต่างประเทศ เครื่องมือในการวิจัยคือแบบบันทึกและวิเคราะห์เอกสาร โดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา และการวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบ
ผลการวิจัยพบว่า อนุสัญญาของสภายุโรปว่าด้วยอาชญากรรมทางคอมพิวเตอร์ ค.ศ. 2001 (Budapest Convention) เป็นกรอบมาตรฐานสำคัญสำหรับการคุ้มครองระบบและข้อมูลคอมพิวเตอร์และการประสานความร่วมมือระหว่างประเทศ อย่างไรก็ตาม กฎหมายไทยยังมีข้อจำกัดในการกำหนดและตีความองค์ประกอบความผิดที่เกี่ยวข้องกับการบิดเบือนหรือเผยแพร่ข้อมูลซึ่งอาจกระทบต่อความเชื่อทางศาสนา โดยเฉพาะในกรณีที่ต้องสร้างดุลยภาพระหว่างการคุ้มครองศีลธรรมและคุณค่าทางสังคมกับเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น ดังนั้น ควรปรับปรุงหลักเกณฑ์ทางกฎหมายให้มีความชัดเจนและคำนึงถึงความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง พร้อมประยุกต์ใช้หลักกฎหมายอาญาและมาตรการที่มุ่งป้องกันอันตรายต่อสังคมอย่างได้สัดส่วน เพื่อให้การบังคับใช้กฎหมายสอดคล้องกับหลักนิติธรรม สิทธิเสรีภาพ และบริบทของสังคมดิจิทัล
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กิตติคุณ บุญเกตุ. (2565). การโฆษณาชวนเชื่อและการสร้างข่าวปลอมทางพระพุทธศาสนาในสื่อสังคมออนไลน์: ผลกระทบและแนวทางการป้องกัน. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 10(3), 1015-1028.
ชำนาญ เกิดประกอบ. (2564). แนวทางการปฏิรูปกฎหมายและการบริหารจัดการกิจการพระพุทธศาสนาไทยในสังคมยุคดิจิทัล. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 8(2), 184-198.
พระครูปลัดปัญญาวรวัฒน์. (2563). พุทธสันติวิธี: บูรณาการหลักการศาสนากับการใช้สื่อเทคโนโลยีสารสนเทศอย่างสร้างสรรค์ (รายงานการวิจัย). สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.
พระชลญาณมุนี นาคสิทธิเลิศ. (2564). ปรากฏการณ์ทางความเชื่อของคนไทยในยุคปัจจุบัน. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 10(3), 250–265.
พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2550). แนวทางการปฏิรูปกฎหมายและการบริหารจัดการคณะสงฆ์ไทยในยุคเปลี่ยนผ่าน. วารสารพุทธจักร, 61(5), 12-28.
พระมานพ มหาคมฺภีโร. (2566). การบูรณาการกฎหมายคอมพิวเตอร์กับมาตรการทางสังคมเพื่อป้องกันภัยคุกคามทางพระพุทธศาสนาในยุคดิจิทัล. วารสารพุทธจักร, 77(4), 85-99.
พระมหาดนัย ธมฺมาราโม. (2563). วิเคราะห์เรื่องศรัทธาในพระพุทธศาสนาเถรวาท. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 9(3).
พระสรพงณ์ ปญาธโร. (2565). การบูรณาการหลักศรัทธาเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต. วารสารปัญญาลิขิต, 1(2), 52-54.
พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2560. ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 134 ตอนที่ 10 ก, 24 มกราคม 2560.
วีรยุทธ เกิดในมงคล. (2565). มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมพุทธพาณิชย์ผ่านระบบออนไลน์. วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 15(2), 115-132.
สุริยา งามประเสริฐ. (2564). แนวทางการป้องกันและแก้ไขปัญหาการเผยแพร่ข้อมูลเท็จทางพระพุทธศาสนาในสื่อสังคมออนไลน์. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 8(5), 112-125.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์.
อารีรัตน์ แดงอุบล. (2566). แนวทางการป้องกันภัยคุกคามทางพระพุทธศาสนาบนโลกไซเบอร์ในยุคสังคมดิจิทัล. วารสารธรรมทัศน์, 23(1), 225-238.
เอกพงษ์ สารน้อย. (2564). มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมพุทธพาณิชย์และการแสวงหาประโยชน์จากความเชื่อผ่านระบบคอมพิวเตอร์. วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง, 4(2), 112-127.
Agarwal, R., & Jones, W. J. (2022). Social media’s role in the changing religious landscape of contemporary Bangkok. Religions, 13(5), 421. https://doi.org/10.3390/rel13050421
Iamkhorpung, P., & Kosuta, M. (2022). The relationship between Buddhist and animist amulets in contemporary Thailand: Phra Khrueang and Khrueang Rang. Kasetsart Journal of Social Sciences, 43(1), 53–59. https://doi.org/10.34044/j.kjss.2022.43.1.07
Naepimai, N., & Chaisingkananont, S. (2023). Globalizing Thai amulets: The Chinese-Singaporean role in commoditizing objects of faith. Inter-Asia Cultural Studies, 24(5), 898–912. https://doi.org/10.1080/14649373.2023.2242154
Srichampa, S. (2014). Thai amulets: Symbol of the practice of multi-faiths and cultures. In Contemporary socio-cultural and political perspectives in Thailand (49–64). Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-007-7244-1_3
