การประกอบสร้างความหมายของอาหารประเภทหม้อไฟ ชาบู และหมาล่า ผ่านสื่อโซเชียลมีเดียและการรับรู้ของนักศึกษาจีนในประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์การนำเสนอเนื้อหาและกลยุทธ์การสื่อสารของสื่อโซเชียลมีเดียที่เกี่ยวข้องกับอาหารประเภทหม้อไฟ ชาบู และหมาล่าในบริบทสังคมไทย และ 2) ศึกษาการรับรู้ การตีความ และการประกอบสร้างความหมายของอาหารประเภทหม้อไฟ ชาบู และ หมาล่า ของนักศึกษาจีนที่ศึกษาอยู่ในประเทศไทย การวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาเชิงคุณภาพร่วมกับการวิเคราะห์เชิงตีความ หน่วยวิเคราะห์ประกอบด้วยเนื้อหาคลิปวิดีโอเกี่ยวกับอาหารประเภทหม้อไฟ ชาบู และหมาล่า ที่เผยแพร่ผ่านสื่อโซเชียลมีเดีย และผู้ให้ข้อมูลหลักเป็นนักศึกษาจีนที่ศึกษาอยู่ในประเทศไทย ซึ่งคัดเลือกด้วยวิธีการแบบเจาะจง
ผลการวิจัยพบว่า การนำเสนออาหารประเภทหม้อไฟ ชาบู และหมาล่าในสื่อโซเชียลมีเดียเป็นกระบวนการเข้ารหัสความหมายของอาหารผ่านการเล่าเรื่องเชิงประสบการณ์ การสร้างภาพแทน และการใช้องค์ประกอบของสื่อเพื่อกระตุ้นอารมณ์และประสาทสัมผัสของผู้ชม โดยอาหารดังกล่าวถูกสร้างภาพแทนใน 3 ลักษณะสำคัญ ได้แก่ อาหารในฐานะพื้นที่ทางสังคม อาหารในฐานะความท้าทายเชิงประสาทสัมผัส และอาหารในฐานะสัญลักษณ์ของไลฟ์สไตล์และกระแสคนรุ่นใหม่ เทคนิคการนำเสนอ ภาพระยะใกล้ การตัดต่อรวดเร็ว เสียงอาหาร ข้อความบนหน้าจอ และแฮชแท็ก มีบทบาทสำคัญในการสร้างจินตภาพของรสชาติและความน่าบริโภคก่อนที่ผู้ชมจะมีประสบการณ์จริง การรับรู้และการตีความของนักศึกษาจีนในประเทศไทย พบว่าผู้รับสารมีบทบาทเป็นผู้ตีความเชิงรุกที่คัดกรอง เปรียบเทียบ และต่อรองความหมายจากสื่อกับประสบการณ์จริงของตนเอง การตีความส่วนใหญ่มีลักษณะเป็นการถอดรหัสแบบต่อรอง ผู้ให้ข้อมูลยอมรับความหมายจากสื่อบางส่วน แต่ปรับเปลี่ยนความเข้าใจตามรสนิยมส่วนตัว ประสบการณ์การบริโภค ระยะเวลาการพำนักในประเทศไทย และกรอบวัฒนธรรมจีนที่ติดตัวมาพบว่า อาหารประเภทหม้อไฟ ชาบู และหมาล่า ถูกประกอบสร้างความหมาย อาหารในฐานะความทรงจำของบ้าน อาหารในฐานะพื้นที่ของความสัมพันธ์ อาหารในฐานะประสบการณ์ใหม่ในต่างประเทศ และอาหารในฐานะวัฒนธรรมผสมผสานระหว่างจีนกับไทย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กิจติวัฒน์ รัตนมณี และกฤชคุณ ผาณิตญาณกร. (2565). การรับรู้และการจัดการความเสี่ยงในการซื้ออาหารผ่านช่องทางออนไลน์ของผู้บริโภคในเขตกรุงเทพมหานคร ภายใต้สถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19. วารสารสหวิทยาการสังคมศาสตร์และการสื่อสาร, 5(3), 171–179.
ชนม์ธีรา ขำละม้าย และพนัชกร สิมะขจรบุญ. (2565). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการรับรู้ประโยชน์การใช้งานแอปพลิเคชันสั่งอาหาร. วารสารนวัตกรรมธุรกิจ การจัดการ และสังคมศาสตร์, 3(1), 1–19.
ณัฐรุจา กองทอง, วริศรา อินทะสอน, สุพิชชา เหลือวิชา และชมภูนุช สุทธิกุล. (2565). การใช้สื่อโซเชียลมีเดียส่งผลต่อการเข้าใช้บริการคาเฟ่ในจังหวัดขอนแก่น. วารสารวิจัยศิลปวิทยาการลุ่มน้ำโขง, 30(1), 19–25.
น้ำผึ้ง ปัทมะลางคุล และธนภัทร พิริย์โยธินกุล. (2562). วัฒนธรรมอาหาร ปรุงความเป็นอื่นในวรรณคดีไทยสมัยต้นรัตนโกสินทร์. วรรณวิทัศน์, 19(1), 1–28.
Anderson, E. N. (1988). The food of China. Yale University Press.
Appadurai, A. (1996). Modernity at large: Cultural dimensions of globalization. University of Minnesota Press.
Arnould, E. J., & Thompson, C. J. (2005). Consumer culture theory (CCT): Twenty years of research. Journal of Consumer Research, 31(4), 868–882.
Ashkenazi, M., & Jacob, J. (2003). Food culture in Japan. Greenwood Press.
Berger, P. L., & Luckmann, T. (1966). The social construction of reality: A treatise in the sociology of knowledge. Anchor Books.
Berry, J. W. (1997). Immigration, acculturation, and adaptation. Applied Psychology, 46(1), 5–34.
Bruner, J. (1990). Acts of meaning. Harvard University Press.
Counihan, C., & Van Esterik, P. (Eds.). (2013). Food and culture: A reader (3rd ed.). Routledge.
Couldry, N., & Hepp, A. (2017). The mediated construction of reality. Polity Press.
Feldman, Z. (2021). Good food in an Instagram age: Rethinking hierarchies of culture, criticism and taste. European Journal of Cultural Studies, 24(6), 1340–1359. https://doi.org/10. 1177/ 13675494211055733
Fischler, C. (1988). Food, self and identity. Social Science Information, 27(2), 275–292. https://doi. org/10.1177/053901888027002005
Fisher, W. R. (1984). Narration as a human communication paradigm: The case of public moral argument. Communication Monographs, 51(1), 1–22. https://doi.org/10.1080/ 03637758409390180
Hall, S. (1980). Encoding/decoding. In S. Hall, D. Hobson, A. Lowe, & P. Willis (Eds.), Culture, media, language (128–138). Hutchinson.
Hall, S. (Ed.). (1997). Representation: Cultural representations and signifying practices. Sage.
Hofstede, G. (2001). Culture's consequences: Comparing values, behaviors, institutions and organizations across nations (2nd ed.). Sage.
Hwang, J., Eves, A., & Stienmetz, J. L. (2021). The impact of social media use on consumers' restaurant consumption experiences: A qualitative study. Sustainability, 13(12), Article 6581. https://doi.10.3390/su13126581
Jenkins, H. (2006). Convergence culture: Where old and new media collide. New York University Press.
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage.
Mintz, S. W., & Du Bois, C. M. (2002). The anthropology of food and eating. Annual Review of Anthropology, 31, 99–119. https://doi.org/10.1146/annurev.anthro.32.032702.131011
Ting-Toomey, S. (2005). The matrix of face: An updated face-negotiation theory. In W. B. Gudykunst (Ed.), Theorizing about intercultural communication. (71–92). Sage. https://doi. org/10.4324/9781003252955-8
