ประสบการณ์และการเผชิญปัญหาของผู้ดูแลในครอบครัวในการดูแลผู้ป่วยสูงอายุโรคซึมเศร้า
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิธีการเผชิญปัญหาของผู้ดูแลในครอบครัวในการดูแลผู้ป่วยสูงอายุโรคซึมเศร้า โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพตามแนวปรากฏการณ์วิทยา ผู้ให้ข้อมูลคือผู้ดูแลหลักของผู้ป่วยสูงอายุโรคซึมเศร้า จำนวน 15 ราย ซึ่งผู้ป่วยเข้ารับการรักษาที่แผนกจิตเวชผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งมีโครงสร้าง และวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาและบริบทอย่างเป็นระบบ เพื่อสกัดประเด็นสำคัญจากประสบการณ์ของผู้ให้ข้อมูล
ผลการวิจัยพบว่า วิธีการเผชิญปัญหาของผู้ดูแลในครอบครัวประกอบด้วย 5 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ (1) การแสวงหาความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับโรคและการรักษา (2) การปรับรูปแบบการดูแลและการสื่อสารให้เหมาะสมกับสภาวะของผู้ป่วย (3) การจัดการอารมณ์และความเครียดของตนเอง (4) การระบายความรู้สึกและการขอรับการสนับสนุนจากสมาชิกในครอบครัวหรือบุคคลใกล้ชิด และ (5) การใช้มุมมองเชิงบวกและการยอมรับความเป็นจริงของโรค ผู้ดูแลใช้ทั้งกลยุทธ์การเผชิญปัญหาแบบมุ่งแก้ไขปัญหา และแบบมุ่งจัดการอารมณ์ ควบคู่กับการใช้เครือข่ายสนับสนุนทางสังคมเพื่อคงความสามารถในการดูแลผู้ป่วยอย่างต่อเนื่อง ผลการศึกษาสะท้อนให้เห็นว่า การเผชิญปัญหาของผู้ดูแลเป็นกระบวนการเชิงพลวัตที่ผสานการจัดการปัญหา การควบคุมอารมณ์ การได้รับการสนับสนุนทางสังคม และการปรับกรอบความคิดเข้าด้วยกัน องค์ความรู้ที่ได้สามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมศักยภาพผู้ดูแล การให้คำปรึกษา และระบบสนับสนุนทางจิตสังคม เพื่อยกระดับคุณภาพการดูแลผู้ป่วยสูงอายุโรคซึมเศร้าและคุณภาพชีวิตของผู้ดูแลในระยะยาว
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2561). สถิติผู้สูงอายุฆ่าตัวตายสูงอันดับ 2 อาชีพตำรวจก็ด้วย. สืบค้นจาก https://dmh. go.th/news-dmh/view.asp?id=27623
ณัฏฐ์กฤตา เอี่ยมสะอาด. (2559). ประสบการณ์ของผู้ดูแลวัยสูงอายุในการดูแลผู้ป่วยสูงอายุโรคซึมเศร้า. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต, 30(1), 13–28.
ธิติพันธ์ ธานีรัตน์ และคณะ. (2559). ความชุกของภาวะซึมเศร้า วิตกกังวล และปัจจัยที่เกี่ยวข้องในผู้ดูแลหลักของผู้ป่วยจิตเวชสูงอายุ. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย, 61(4), 385–396.
ปรียาพร จ., สมลักษณ์ ก., จงดี ช., และอลิสา ก. (2541). ภาวะซึมเศร้าของผู้ป่วยผู้สูงอายุโรคเรื้อรัง. วารสารพยาบาลราชวิถี, 9(3), 57–59.
เรณุการ์ ทองคำรอด. (2550). ภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุ. สืบค้นจากhttp://www.stou.ac. th/stoukc/elder/main1_8.html
ยาใจ สิทธิมงคล. (2543). ครอบครัวของผู้ป่วยจิตเวช: แนวคิดและการประยุกต์ในการปฏิบัติการพยาบาล. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต, 14(1), 1–9.
ยุพาพิน ศิรโพธิ์งาม. (2539). ญาติผู้ดูแลที่บ้าน: แนวคิดและปัญหาในการวิจัย. รามาธิบดีพยาบาลสาร, 2(1), 43–52.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2556). การคาดประมาณประชากรของประเทศไทย พ.ศ. 2553–2583 (ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
อุ่นจิตร คุณารักษ์. (2561). ความเครียด ภาระการดูแล และความต้องการการสนับสนุนของผู้ดูแลผู้สูงอายุโรคซึมเศร้า. วารสารสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา, 12(1), 1–15.
Albrecht, T. L., & Adelman, M. B. (1987). Communicating social support. Newbury Park, CA: Sage Publications.
Aung, T. N. N., Moolphate, S., Koyanagi, A., Suwannapong, N., & Pengpid, S. (2022). Depression and associated factors among community-dwelling Thai older adults in northern Thailand: The relationship between history of fall and geriatric depression. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(17), 10574. doi:10. 3390/ijerph191710574
Barnes, M. K., & Duck, S. (1994). Everyday communicative contexts for social support. In B. R. Burleson, T. L. Albrecht, & I. G. Sarason (Eds.), Communication of social support. (175–194). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
Beck, A. T. (1967). Depression: Clinical, experimental, and theoretical aspects. New York, NY: Hoeber Medical Division.
Bektas, A., Schurman, S. H., Sen, R., & Ferrucci, L. (2018). Aging, inflammation and the environment. Experimental Gerontology, 105, 10–18. doi: 10.1016/j.exger.2017.12.015
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. doi:10.1191/1478088706qp063oa
Conejero, I., Olié, E., Courtet, P., & Calati, R. (2018). Suicide in older adults: Current perspectives. Clinical Interventions in Aging, 13, 691–699. doi:10.2147/CIA.S130670
Cutrona, C. E., & Suhr, J. A. (1992). Controllability of stressful events and satisfaction with spouse support behaviors. Communication Research, 19(2), 154–174. doi:10.11 77/009365092019002002
Delgado, P. L. (2000). Depression: The case for a monoamine deficiency. Journal of Clinical Psychiatry, 61(Suppl. 6), 7–11.
Evans, M., & Mottram, P. (2000). Diagnosis of depression in elderly patients. Advances in Psychiatric Treatment, 6(1), 49–56.
González, L. A., Romero, Y. M., López, M. R., Ramírez, M., & Stefanelli, M. C. (2010). The experience of family caregivers of older people with depression. Revista da Escola de Enfermagem da USP, 44(1), 32–39.
Horowitz, A. (1985). Family caregiving to the frail elderly. Annual Review of Gerontology and Geriatrics, 5, 194–246.
Institute for Health Metrics and Evaluation. (2019). Global Health Data Exchange (GHDx). Retrieved from https://vizhub.healthdata.org/gbd-results/
Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1984). Stress, appraisal, and coping. New York, NY: Springer Publishing Company.
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Beverly Hills, CA: Sage Publications.
Nasurdin, A. M., Ling, T. C., & Khan, S. N. (2018). Linking social support, work engagement and job performance in nursing. International Journal of Business and Society, 19(2), 363–386.
Schumacher, K. L., Stewart, B. J., Archbold, P. G., Dodd, M. J., & Dibble, S. L. (2000). Family caregiving skill: Development of the concept. Research in Nursing & Health, 23(3), 191–203. doi:10.1002/(SICI)1098-240X (200006)23:3<191: AID-NUR3>3.0.CO;2-B
World Federation for Mental Health. (2010). Caring for the caregiver: Why your mental health matters when you are caring for others. Woodbridge, VA: World Federation for Mental Health.
