ภาวะผู้นำเชิงยุทธศาสตร์กับการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน

Main Article Content

ประกายศรี วิปุละ

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งศึกษาและอธิบายภาวะผู้นำเชิงยุทธศาสตร์ในบริบทการพัฒนาชุมชนไทย โดยวิเคราะห์ความหมาย ลักษณะ และบทบาทของผู้นำที่สามารถกำหนดทิศทาง วิเคราะห์สถานการณ์ และขับเคลื่อนการมีส่วนร่วมได้อย่างมีประสิทธิภาพ ภาวะผู้นำเชิงยุทธศาสตร์ถูกเชื่อมโยงกับยุทธศาสตร์การพัฒนาชุมชนผ่านบทบาทการบริหารทรัพยากร การสร้างวิสัยทัศน์ร่วม และการประสานเครือข่ายในระดับพื้นที่ บทความเสนอโมเดลการทำงานของผู้นำชุมชนบนฐานทุนชุมชน 4 ด้าน ได้แก่ ทุนสังคม ทุนมนุษย์ ทุนเศรษฐกิจ และทุนธรรมชาติ ซึ่งเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยให้ผู้นำออกแบบยุทธศาสตร์ที่ยั่งยืนได้ สุดท้าย บทความพัฒนากรอบแนวคิดการพัฒนาชุมชนที่ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ ภาวะผู้นำ การบริหารทรัพยากร การสร้างเครือข่าย การมีส่วนร่วม และกลไกทุนชุมชน โดยชี้ให้เห็นว่าผู้นำที่มีศักยภาพเชิงยุทธศาสตร์สามารถประสานองค์ประกอบเหล่านี้เพื่อสร้างกระบวนการพัฒนาที่มีประสิทธิผลและยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
วิปุละ ป. (2026). ภาวะผู้นำเชิงยุทธศาสตร์กับการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน. Journal of Dhamma for Life, 32(3), 379–389. สืบค้น จาก https://so08.tci-thaijo.org/index.php/dhammalife/article/view/6489
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กรมการพัฒนาชุมชน. (2564). แนวทางการพัฒนาชุมชนและการเสริมสร้างศักยภาพผู้นำชุมชน. กระทรวงมหาดไทย.

สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน). (2565). รายงานสถานการณ์การพัฒนาองค์กรชุมชนและทุนชุมชนในประเทศไทย. พอช.

สมบัติ กุสุมาวลี (2569). ตัวแบบภาวะผู้นำชุมชนท้องถิ่นยุคประเทศไทย 4.0 Local community leadership model in the era of Thailand 4.0. HR Development Journal. Vol. 17 No. 1 (2025): January - June 2025.

สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน). (2565). รายงานสถานการณ์ชุมชนไทยและแนวโน้มการพัฒนา. สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน.

พระครูโกมุทสุวรรณาภรณ์ (บัวลอย กาฬภักดี) (2566). ภาวะผู้นำในทัศนะพุทธศาสนาเถรวาท. Journal of Philosophical Vision 28 (2): July-December 2023.

พุทธินันต์ ภาคเจริญ. (2565). แนวทางการพัฒนาชุมชนหมู่บ้านไปสู่ความยั่งยืนในบริบทของสังคม เมือง กรณีศึกษา หมู่บ้านดงยาง หมู่ที่ 12 ตำบลสวนกล้วย อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี, วิทยานิพนธ์หลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการภาครัฐและภาคเอกชน แผน ก แบบ ก 2, มหาวิทยาลัยศิลปากร.

Bryson, J. M. (2018). Strategic planning for public and nonprofit organizations (5th ed.). Jossey-Bass.

Central Pattana. (2025). Sustainable Community Development. Accessed January 17, 2026, at https://sustainability.centralpattana.co.th/th/social/sustainable-communit evelopment.

Flora, C. B., & Flora, J. L. (2013). Rural communities: Legacy and change (5th ed.). Westview Press.

Hitt, M. A., Ireland, R. D., & Hoskisson, R. E. (2019). Strategic management: Competitiveness and globalization (13th ed.). Cengage Learning.

Northouse, P. G. (2021). Leadership: Theory and practice (9th ed.). SAGE Publications.

Senge, P. M. (2006). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization (Rev. ed.). Currency.

UNDP. (2021). Human development report 2021/2022: Uncertain times, unsettled lives. United Nations Development Programme.