การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงพุทธของพระสังฆาธิการในจังหวัดสุรินทร์อย่างยั่งยืน

Main Article Content

พระครูวินัยธรโกมินทร์ สุโกวิโท เตียแอก
ธนรัฐ สะอาดเอี่ยม

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดและแนวทางการส่งเสริมภาวะผู้นำของพระสังฆาธิการจังหวัดสุรินทร์ โดยศึกษาจากเอกสารทางวิชาการ หลักพระพุทธศาสนา และแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับการบริหารกิจการคณะสงฆ์ เพื่อสังเคราะห์สาระสำคัญและนำเสนอแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำให้สอดคล้องกับบริบททางสังคมร่วมสมัย


จากการศึกษาพบว่า แนวคิดและแนวทางการส่งเสริมภาวะผู้นำของพระสังฆาธิการจังหวัดสุรินทร์สามารถนำเสนอได้ 3 ประเด็น ได้แก่ 1) แนวคิดภาวะผู้นำของพระสังฆาธิการ มุ่งเน้นการพัฒนาความรู้ ความสามารถในการคิดวิเคราะห์และตัดสินใจ ตลอดจนความเข้าใจบริบททางสังคมและกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการปกครองคณะสงฆ์ โดยบูรณาการความรู้ทางวิชาการเข้ากับหลักพระธรรมวินัยเพื่อให้การบริหารกิจการคณะสงฆ์เป็นไปอย่างเหมาะสม 2) แนวทางการส่งเสริมภาวะผู้นำ ให้ความสำคัญกับการเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจในบทบาทหน้าที่ของพระสังฆาธิการและภารกิจการบริหารคณะสงฆ์ทั้ง 6 ด้าน ควบคู่กับการส่งเสริมการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง             การเปิดรับองค์ความรู้ใหม่ และการปรับตัวให้เท่าทันต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคม 3) แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำอย่างยั่งยืน มุ่งพัฒนาพระสังฆาธิการให้เป็นผู้นำที่มีความรู้คู่คุณธรรม ยึดมั่นในหลักพระพุทธศาสนา สามารถประยุกต์หลักธรรมเข้ากับการบริหารวัดและการพัฒนาชุมชน ตลอดจนตระหนักถึงความแตกต่างด้านอัตลักษณ์ ประสบการณ์ และองค์ความรู้ของพระสังฆาธิการแต่ละรูป อันจะนำไปสู่การพัฒนาภาวะผู้นำที่เหมาะสมกับบริบทและมีความต่อเนื่องอย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เตียแอก พ. ส., & สะอาดเอี่ยม ธ. (2026). การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงพุทธของพระสังฆาธิการในจังหวัดสุรินทร์อย่างยั่งยืน . Journal of Dhamma for Life, 32(4), 633–647. สืบค้น จาก https://so08.tci-thaijo.org/index.php/dhammalife/article/view/6994
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

คณะสงฆ์จังหวัดสุรินทร์. (2567). รายงานการบริหารกิจการคณะสงฆ์จังหวัดสุรินทร์. สำนักงานเจ้าคณะจังหวัดสุรินทร์ (ธรรมยุต).

พระครูสิริพัฒนเมธี. (2568, 27 กันยายน). การบริหารกิจการคณะสงฆ์และการพัฒนาภาวะผู้นำของพระสังฆาธิการ (การสนทนากลุ่ม). วัดบูรพาราม ตำบลในเมือง อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์.

พระเทพปริยัติเมธี. (2553). ภาวะผู้นำเชิงพุทธกับการจัดการความขัดแย้งในสังคมไทย (รายงานการวิจัย). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2549). พุทธวิธีในการบริหาร. มูลนิธิพุทธธรรม.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2548). การคณะสงฆ์กับการศึกษาไทย. มูลนิธิพุทธธรรม.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2553). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ (พิมพ์ครั้งที่ 15). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมบัณฑิต (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2560). พุทธบริหาร: ศิลปะการบริหารจัดการ. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหายุทธพิชาญ โยธสาสโน. (2568, 27 กันยายน). การบริหารกิจการคณะสงฆ์และการพัฒนาภาวะผู้นำของพระสังฆาธิการ [การสนทนากลุ่ม]. วัดพรหมสุรินทร์ ตำบลในเมือง อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์.

พระเมธีธรรมาภรณ์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2539). การปกครองคณะสงฆ์ไทย (พิมพ์ครั้งที่ 9). มูลนิธิพุทธธรรม.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วรวิทย์ ทองไทยนันท์. (2568, 27 กันยายน). การบริหารกิจการคณะสงฆ์และการพัฒนาภาวะผู้นำของพระสังฆาธิการ (การสัมภาษณ์). สำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดสุรินทร์ อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์.

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ. (2513). ตำนานคณะสงฆ์. คลังวิทยา.

สถาบันพระสังฆาธิการ. (2558). คู่มือพระสังฆาธิการ. สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2554). การพัฒนาวัดสู่ความเป็นมาตรฐาน. กองพุทธศาสนสถาน.

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2562). คู่มือพระสังฆาธิการ. โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2564). คู่มือการบริหารงานคณะสงฆ์. สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

อรศิริ เกตุศรีพงษ์. (2550). สังคหวัตถุ 4: วัฒนธรรมองค์กรที่เอื้อต่อการจัดการความรู้. วารสาร Productivity World เพื่อการเพิ่มผลผลิต, 12(68), 43–46.

พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505. (2505). ราชกิจจานุเบกษา, 79(115 ฉบับพิเศษ), 29–40.