การศึกษาการบริหารโรงเรียนขยายโอกาสตามหลักพุทธธรรม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐมเขต 2
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่องการบริหารจัดการโรงเรียนขยายโอกาสตามหลักพุทธธรรม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐม เขต 2 มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาการบริหารจัดการโรงเรียนขยายโอกาส 2) พัฒนาแนวทางการบริหารจัดการโรงเรียนขยายโอกาสตามหลักพุทธธรรม และ 3) ประเมินและรับรองแนวทางการบริหารจัดการที่พัฒนาขึ้น การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน โดยกำหนดกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญสำหรับการสัมภาษณ์จำนวน 9 คน ได้แก่ ผู้บริหารโรงเรียนขยายโอกาส ศึกษานิเทศก์ และผู้บริหารหน่วยงานทางการศึกษา คัดเลือกด้วยวิธีเจาะจง นอกจากนี้ มีผู้เข้าร่วมสนทนากลุ่มจำนวน 12 คน และผู้ทรงคุณวุฒิสำหรับประเมินและรับรองแนวทางจำนวน 22 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม และแบบประเมินแนวทางการบริหารจัดการ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัญหาการบริหารจัดการโรงเรียนขยายโอกาสครอบคลุม 4 ด้าน ได้แก่ การบริหารงานวิชาการ การบริหารงานบุคคล การบริหารงบประมาณ และการบริหารงานทั่วไป โดยมีปัญหาสำคัญเกี่ยวกับคุณภาพและแรงจูงใจของผู้เรียน การขาดแคลนครูที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง ภาระงานของบุคลากร งบประมาณไม่เพียงพอ และข้อจำกัดด้านอาคารสถานที่และทรัพยากรทางการศึกษา 2) แนวทางการบริหารจัดการที่พัฒนาขึ้นมุ่งบูรณาการหลักสัปปุริสธรรม 7 ประการ ได้แก่ ธัมมัญญุตา อัตถัญญุตา อัตตัญญุตา มัตตัญญุตา กาลัญญุตา ปริสัญญุตา และปุคคลัญญุตา เข้ากับการบริหารสถานศึกษาทั้ง 4 ด้าน และ 3) ผลการประเมินและรับรองแนวทางโดยผู้ทรงคุณวุฒิพบว่า ภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( = 4.43, SD = 0.35) โดยด้านความถูกต้องมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือด้านความเป็นประโยชน์ ด้านความเหมาะสม และด้านความเป็นไปได้ ตามลำดับ ผลการวิจัยสะท้อนว่าแนวทางที่พัฒนาขึ้นมีคุณภาพและสามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาการบริหารจัดการโรงเรียนขยายโอกาสให้มีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับบริบทของสถานศึกษาได้
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
ธีระ รุญเจริญ. (2557). ความเป็นมืออาชีพในการจัดและบริหารการศึกษาในยุคปฏิรูปการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 8). ข้าวฟ่าง.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 12). เอส.อาร์.พริ้นติ้ง แมส โปรดักส์.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 34). มูลนิธิการศึกษาเพื่อสันติภาพ พระธรรมปิฎก.
วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์.
วรกมล น้อยพิทักษ์, และสงวน อินทร์รักษ์. (2562). บทบาทการนิเทศของผู้บริหารสถานศึกษาในกลุ่มเครือข่ายไทรโยค–ลิ่นถิ่น สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาญจนบุรี เขต 3. วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร, 10(2), 468–479.
ศิริลักษณ์ มีหกวงษ์, และสงวน อินทร์รักษ์. (2561). บทบาทของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษาในอำเภอเมืองนครปฐม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐม เขต 1. วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร, 9(2), 97–109.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2559). แนวทางการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนในสถานศึกษา. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2560). แนวทางการขับเคลื่อนกระบวนการ PLC (Professional Learning Community) "ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ" สู่สถานศึกษา. กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2561). คู่มือการจัดทำแผนพัฒนารายบุคคล (Individual Development Plan: ID Plan) สำหรับข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา. กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). รายงานสภาพปัญหาและแนวทางการจัดการศึกษาโรงเรียนขนาดเล็กและโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.