ภาวะวิตกกังวล ความเครียด ภาวะซึมเศร้า และปัจจัยที่เกี่ยวข้องในผู้ดูแลของเด็กและวัยรุ่นที่มีภาวะออทิซึมซึ่งรับการรักษาแบบผู้ป่วยนอกที่หน่วยจิตเวชเด็ก และวัยรุ่น โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การดูแลเด็กและวัยรุ่นที่มีภาวะออทิซึมอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตของผู้ดูแล ทั้งด้านภาวะวิตกกังวล ความเครียด และภาวะซึมเศร้า โดยภาระการดูแลและการสนับสนุนทางสังคมอาจเป็นปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับสุขภาวะทางจิตของผู้ดูแล การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาวะวิตกกังวล ความเครียด และภาวะซึมเศร้า รวมทั้งระดับภาระการดูแลและการสนับสนุนทางสังคมของผู้ดูแลเด็กและวัยรุ่นที่มีภาวะออทิซึม ซึ่งเข้ารับการรักษาแบบผู้ป่วยนอก ณ หน่วยจิตเวชเด็กและวัยรุ่น โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ การวิจัยเป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ดูแลที่ไม่เป็นทางการ อายุ 18 ปีขึ้นไป จำนวน 76 คน คัดเลือกด้วยวิธีการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูลประกอบด้วยแบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบประเมินภาระการดูแล Zarit Burden Interview (ZBI) แบบประเมินการสนับสนุนทางสังคม และแบบประเมิน Depression Anxiety Stress Scales-21 (DASS-21) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 72.40) และเป็นมารดาของเด็กที่มีภาวะออทิซึม (ร้อยละ 65.80) คะแนนเฉลี่ยด้านภาวะซึมเศร้า ภาวะวิตกกังวล และความเครียดเท่ากับ 9.29 (SD = 2.761), 9.51 (SD = 3.122) และ 10.41 (SD = 3.051) ตามลำดับ ภาระการดูแลมีคะแนนเฉลี่ย 27.11 (SD = 11.882) อยู่ในระดับน้อยถึงปานกลาง ส่วนการสนับสนุนทางสังคมอยู่ในระดับปานกลางทั้ง 4 ด้าน ได้แก่ ด้านอารมณ์ (M = 3.63) ด้านข้อมูลข่าวสาร (M = 3.52) ด้านการเปรียบเทียบและการประเมินคุณค่า (M = 3.48) และด้านสิ่งของและบริการ (M = 3.49) ผลการศึกษาชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการประเมินสุขภาพจิตและภาระการดูแลควบคู่กับการส่งเสริมระบบสนับสนุนทางสังคม เพื่อพัฒนาแนวทางช่วยเหลือผู้ดูแลให้เหมาะสมกับความต้องการ อย่างไรก็ตาม ควรมีการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรเพิ่มเติมเพื่อยืนยันปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพจิตของผู้ดูแล
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต, สถาบันราชานุกูล. (2548). แนวทางการดูแลออทิสติก. โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
แก้วตา นพมณีจำรัสเลิศ, และอินทร์สุดา แก้วกาญจน์. (2560). กระบวนทัศน์ใหม่การดูแลรักษาเด็กออทิสติกสำหรับกุมารแพทย์. วารสารกุมารเวชศาสตร์, 56(1), 6–15.
จิณัฐตา ศุภศรี, อรวรรณ หนูแก้ว, และวันดี สุทธรังษี. (2560). ผลของโปรแกรมการให้สุขภาพจิตศึกษาครอบครัวต่อภาระของผู้ดูแลเด็กออทิสติก: การศึกษาเบื้องต้น. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 4(ฉบับพิเศษ). https://he01.tci-thaijo.org/index.php/ scnet/article/view/84871
จีระพรรณ สุริยงค์. (2550). ผลของโปรแกรมการดูแลผู้ป่วยจิตเภทโดยครอบครัวต่อทักษะการดูแลของผู้ดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภท โรงพยาบาลสวนปรุง จังหวัดเชียงใหม่. วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาการพยาบาลสุขภาพจิตและจิตเวช, คณะพยาบาลศาสตร์, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ทวีศักดิ์ สิริรัตนข์เรขา. (2561). คู่มือการดูแลสุขภาพจิตเด็ก กลุ่มปัญหาการเรียน. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์พรอสเพอรัสพลัส
ธารทิพย์ อิ่มทรัพย์. (2548) การสนับสนุนทางสังคม และสัมพันธภาพในครอบครัวของเด็กวัยรุ่นที่พยายามฆ่าตัวตาย จังหวัดนครสวรรค์. วิทยานิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสุขภาพจอตและการพยาบาลจิตเวช บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
นันทินี ศุภมงคล. (2557). ความวิตกกังวล การสนับสนุนทางสังคม และกลวิธีการเผชิญปัญหาของนิสิตนักศึกษา. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาจิตวิทยาการปรึกษา คณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นัทธ์ชนัน จรัสจรุงเกียรติ และอลิสา วัชรสินธุ. (2556). คุณภาพชีวิตของผู้ดูแลเด็กที่เป็นโรคในกลุ่มออทิสติกสเปกตรัมและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย, 58(3), 233–244.
ปาณิสรา เกษมสุข. (2551). ผลของโปรแกรมกลุ่มบำบัดประคับประคองต่อภาระการดูแลและภาวะซึมเศร้าในผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภท [วิทยานิพนธ์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. https://doi.org/10. 14457/CU.the.2008.1016
พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. (2567). ระบบค้นหาคำศัพท์, สืบค้นเมื่อ 24 กุมภาพันธ์ 2567. จาก https://dictionary.orst.go.th
รุ่งรัตน์ ศรีอำนวย. (2561). ประสบการณ์ชีวิตของพ่อแม่ที่เลี้ยงดูเด็กที่มีภาวะออทิสซึ่ม: เพื่อการใช้ประโยชน์ในการจัดบริการช่วยเหลือระยะแรกเริ่มที่เน้นครอบครัวเป็นศูนย์กลาง. วารสารวิจัยและพัฒนาการศึกษาพิเศษ, 7(1). https://ejournals.swu.ac.th/index.php/rise/article/view/10235
รัชนีกร อุปเสน. (2541). การศึกษาบทบาทและภาระของญาติผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภทที่บ้าน. วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตร์มหาบัณฑิต, สาขาวิชาการพยาบาลสุขภาพจิตและจิตเวช, คณะพยาบาลศาสตร์, มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
อรพรรณ ลือบุญธวัชชัย. (2545). การพยาบาลสุขภาพจิตและจิตเวช.กรุงเทพมหานคร: ดานสุธาการพิมพ์
American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed., text rev.; DSM-5-TR). American Psychiatric Association Publishing. https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425787
Chunvirut, S. (2010). Prevalence of depression and social support in mothers of children with autism aged 3–10 years at outpatient department, Rajanukul Institute. Rajanukul Journal, 25(1).
Ganz, M. L. (2007). The lifetime distribution of the incremental societal costs of autism. Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine, 161(4), 343–349. https://doi.org/10.1001/archpedi.161.4.343
Karen Eisen Memger. (2012). Grief and lost potential in the parents of adult children with severe mental illness. Kentucky: University of Louisville.
Lopez AD, Murray CC (1998). The global burden of disease 1990-2020. Nat Med.4:1241-3.
Montgomery, R. J. V., Gonyea, J. G., & Hooyman, N. R. (1985). Caregiving and the experience of subjective and objective burden. Family Relations, 34(1), 19–26. https://doi.org/10.2307/583753
Poolsuppasit, S., Panyayong, B., Liknapichitkul, D., Serisathien, P., & Chutha, W. (2005). Holistic care for Thai autism. Journal of Mental Health of Thailand, 13(1), 10–16. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jmht/article/view/51463
Rogge, N., & Janssen, J. (2019). The economic costs of autism spectrum disorder: A literature review. Journal of Autism and Developmental Disorders, 49(7), 2873–2900. https://doi.org/10.1007/s10803-019-04014-z
Schopler, E., & Mesibov, G. B. (Eds.). (1984). The effects of autism on the family. Plenum Press. https://doi.org/10.1007/978-1-4899-2293-9
Srisinghasongkram, P., Pruksananonda, C., & Chonchaiya, W. (2016). Two-step screening of the Modified Checklist for Autism in Toddlers in Thai children with language delay and typically developing children. Journal of Autism and Developmental Disorders, 46(10), 3317–3329. https://doi.org/10.1007/s10803-016-2876-4
Suwanno, P. (2020). Depression among parents of children and adolescents’ psychiatric patients at Songkhla Hospital. Journal of the Psychiatric Association of Thailand, 65(3), 289–300.
Thoits, P. A. (1982). Conceptual, methodological, and theoretical problems in studying social support as a buffer against life stress. Journal of Health and Social Behavior, 23(2), 145–159.
Wesseldijk, L. W., Dieleman, G. C., van Steensel, F. J. A., Bartels, M., Hudziak, J. J., Lindauer, R. J. L., Bögels, S. M., & Middeldorp, C. M. (2018). Risk factors for parental psychopathology: A study in families with children or adolescents with psychopathology. European Child & Adolescent Psychiatry, 27(12), 1575–1584. https://doi.org/10.1007/s00787-018-1156-6