การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยการประยุกต์ใช้แนวคิดลีนร่วมกับองค์กรแห่งการเรียนรู้เพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโรงเรียนบ้านมะพร้าวต้นเดียว
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหา และความต้องการจำเป็นในการบริหารการศึกษาของโรงเรียนบ้านมะพร้าวต้นเดียว 2) สร้างและพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยประยุกต์ใช้แนวคิดลีนร่วมกับแนวคิดองค์กรแห่งการเรียนรู้เพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียน 3) ทดลองใช้และประเมินผลการใช้รูปแบบ และ 4) ประเมินความเป็นไปได้ในการนำรูปแบบไปใช้ในสถานศึกษาอื่น การวิจัยดำเนินการโดยใช้ผู้ให้ข้อมูลจำนวน 105 คน ประกอบด้วยผู้บริหารสถานศึกษา 1 คน หัวหน้าฝ่าย 4 คน ตัวแทนครู 11 คน คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน 7 คน นักเรียน 41 คน และผู้ปกครอง 41 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า สภาพปัจจุบันด้านความสามารถในการตอบสนองต่อความต้องการที่เปลี่ยนแปลงอย่างมีประสิทธิภาพอยู่ในระดับน้อย ขณะที่การส่งเสริมโรงเรียนให้เป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้และการปรับปรุงกระบวนการทำงานอย่างต่อเนื่องเป็นประเด็นสำคัญที่ควรพัฒนา รูปแบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ ได้แก่ ปัจจัยนำเข้า (Input) กระบวนการ (Process) และผลผลิต (Output) ผลการทดลองใช้พบว่า การดำเนินงานตามตัวบ่งชี้มีความเหมาะสมในระดับมาก (μ=4.50, σ=0.58) โดยคู่มือมีความเหมาะสมต่อการนำไปใช้ (μ=4.87, σ=0.34) และมีความสอดคล้องระหว่างวัตถุประสงค์กับเนื้อหา (μ=4.83, σ=0.39) ผลการประเมินความเป็นไปได้ในการนำรูปแบบไปใช้ในสถานศึกษาอื่นอยู่ในระดับมากที่สุด (μ=4.54, σ=0.73) โดยเฉพาะด้านการพัฒนาคุณภาพสถานศึกษา (μ=4.63, σ=0.63) และคุณภาพผู้เรียน (μ=4.60, σ=0.71) นอกจากนี้ คุณภาพผู้เรียนมีแนวโน้มดีขึ้นในด้านผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ คะแนน NT และ RT ขณะที่ผลการทดสอบ O-NET ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ยังเป็นประเด็นที่ต้องได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2562. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
กนกวรรณ สุวรรณโณ, มนตรี พฤกษาพานิช, & สุทธิพงษ์ ศรีวิชัย. (2567). รูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมความสุขในการเรียนรู้ของผู้เรียนในโรงเรียนประถมศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 51(1), 23-38.
จันทรานี สงวนนาม. (2551). ทฤษฎีและการบริหารองค์กร. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จุฑามาศ พันสวรรค์. (2562). การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมของคณะกรรมการสถานศึกษาในการบริหารจัดการศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเทศบาลนครเชียงใหม่ [วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.
ชลมนี สีลานุกิจ, อำนวย ทองประยงค์, รังสรรค์ มานิลักษณ์, & สุวัตร วิวรรธนนนท์. (2563). รูปแบบวงจรคุณภาพในการบริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากรุงเทพมหานคร. วารสารบัณฑิตศึกษามนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง, 10(1), 43-58.
ชวลิต ถิ่นวงศ์, & สมศักดิ์ คงเทียน. (2565). การพัฒนารูปแบบการบริหารงานวิชาการโดยใช้วงจรเดมมิ่ง (PDCA) สำหรับโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 8. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 16(1), 112-128.
ชุติภา กันนุฬา, อัญชลี งอยผาลา, อรทัย บุษบาบาน, & ณัฏฐกานต์ รัตนกนกวัฒน์. (2566). การพัฒนาองค์ประกอบการบริหารงานวิชาการที่มีผลต่อการยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนของโรงเรียนในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบุรีรัมย์ เขต 3. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยเวสเทิร์น มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 9(1), 51-64.
ธานินทร์ เกษมสุข, & สมชาย วงศ์วัฒนา. (2560). การพัฒนารูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมโดยใช้หลักธรรมาภิบาลเพื่อเสริมสร้างประสิทธิผลของสถานศึกษา. วารสารวิจัยทางการศึกษา, 13(2), 78-95.
ธีระ รุญเจริญ. (2550). การบริหารจัดการโรงเรียนแห่งการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: ข้าวฟ่าง.
นวพร ชลารักษ์. (2558). บทบาทครูในศตวรรษที่ 21: จากผู้สอนสู่ผู้อำนวยความสะดวกในการเรียนรู้. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 43(1), 65-78.
นฤมล นิลสลัก, พระครูสังฆรักษ์ศักดา กิตติวณฺโณ, & บุษกร ชุ่มชื่น. (2566). การบริหารงานวิชาการของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบุรีรัมย์ เขต 3. วารสารวิชาการพระพุทธศาสนาเขตลุ่มน้ำโขง, 3(1), 13-25.
นัฎฐพันธ์ แซ่ลี้, เกศรินทร์ สุทธิ, & พระครูสังฆรักษ์ศักดา กิตติวณฺโณ. (2566). ข้อเสนอเชิงนโยบายการบริหารแบบมีส่วนร่วมของบุคลากรทางการศึกษาในการบริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน เพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนอย่างยั่งยืน. Journal of Modern Learning Development, 8(2), 109-122.
นิเวศน์ ชาติวุฒ. (2565). การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมแบบ Watthungbenja model เพื่อพัฒนาด้านผู้บริหาร ด้านข้าราชการครู ด้านบริหารสถานศึกษา ด้านสัมพันธ์ชุมชน ด้านผู้เรียน ในการส่งเสริมคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนวัดทุ่งเบญจา. วารสารนวัตกรรมสังคมและเทคโนโลยีสื่อสารมวลชน, 5(1), 11-19.
บุญชม ศรีสะอาด. (2554). การวิจัยเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยราชภัฏ.
พายุ วรวิจัย. (2564). การพัฒนารูปแบบการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนเมืองสมเด็จ สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารบริหารการศึกษาท้องถิ่น, 9(2), 33-48.
พายุ วรรัตน์. (2564). การพัฒนารูปแบบการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนเทศบาล สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารการศึกษาและการพัฒนา, 15(3), 112-128.
วราภรณ์ สมมิตร, อรัญ ซุยกระเดื่อง, & สมชาย เรืองกสิกร. (2562). การพัฒนาแนวทางการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมองค์กรแห่งการเรียนรู้ในโรงเรียนประถมศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 21(3), 145-160.
ศิริพร ผลประเสริฐ, ปรุทธิพร ปรุทธิคุณ, & ปาริชาติ เตชะ. (2565). การพัฒนาระบบและคู่มือการพัฒนาคุณภาพการศึกษาสำหรับโรงเรียนขนาดเล็กในเขตภาคตอนล่าง. วารสารรมย์บุรี มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร, 9(1), 73-85.
สุจิตรา ใจกล้า, ประยูร แสงใส, & วิไลลักษณ์ พรมโชติ. (2565). การพัฒนารูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อสร้างความสุขในการทำงานของบุคลากรทางการศึกษาในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 23. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 16(2), 45-58.
สุเมธ งามกนก, สมศรี ทองนุช, & นฎกร ปั้นพุ่มโพธิ์. (2560). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการบริหารสถานศึกษาของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 7. [วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยบูรพา.
สุวิมล ว่องวาณิช. (2557). การวิจัยปฏิบัติการในชั้นเรียน. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เสริมศักดิ์ วิศาลาภรณ์. (2552). การศึกษากับการพัฒนาสังคม. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
เสรี ภักดิ์. (2564). ความสำคัญของการบริหารสถานศึกษาต่อการจัดการศึกษา. วารสารการศึกษาและการพัฒนา, 13(1), 10-18.
สิรินุช สายคูณ, จิรศักดิ์ แซ่โค้ว, & นันทพงศ์ หมิแหละหมัน. (2564). การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาให้เป็นองค์กรแห่งความสุขเพื่อส่งเสริมคุณภาพการจัดการศึกษาของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3. วารสารวิจยวิชาการ, 7(6), 17-30.
สำนักพัฒนาการศึกษาเขตพัฒนาพิเศษเฉพาะกิจจังหวัดชายแดนภาคใต้. (2551). รายงานการวิจัยสภาพการจัดการศึกษาในจังหวัดชายแดนภาคใต้. ยะลา: สถาบันวิจัยและพัฒนาชายแดนภาคใต้.
อารยา พรมมา, พรทิพย์ จันทร์เพ็ญ, & สุนิสา บุญทัน. (2566). กลยุทธ์การเสริมสร้างการมีส่วนร่วมของเครือข่ายผู้ปกครองและชุมชนเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 2. วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 19(1), 112-125.
อุบลวรรณ หอมสิน. (2563). การสร้างและการพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาด้วยแนวคิด I-OKRR สำหรับระดับประถมศึกษาเพื่อเป็นองค์การแห่งนวัตกรรมการเรียนรู้อย่างยั่งยืน. วารสารนวัตกรรมการบริหารการศึกษา, 7(2), 45-59.
Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. Cambridge, MA: MIT Press.
Senge, P. M. (2006). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. New York, NY: Doubleday.
Womack, J. P., & Jones, D. T. (2003). Lean thinking: Banish waste and create wealth in your corporation. New York, NY: Free Press.