ภาวะผู้นำตามหลักอิทธิบาท 4 ที่ส่งผลต่อการบริหารตามภารกิจหลักของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐมเขต 2

Main Article Content

เยาวลักษณ์ ว่องวิการณ์
สุธาสินี แสงมุกดา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาวะผู้นำตามหลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา ระดับการบริหารตามภารกิจหลักของสถานศึกษา และภาวะผู้นำตามหลักอิทธิบาท 4 ที่ส่งผลต่อการบริหารตามภารกิจหลักของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐม เขต 2 กลุ่มตัวอย่างคือสถานศึกษาจำนวน 92 แห่ง ผู้ให้ข้อมูลประกอบด้วย ผู้อำนวยการ หัวหน้าฝ่ายวิชาการ และครูผู้สอน รวม 368 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ


ผลการวิจัยพบว่า 1) ภาวะผู้นำตามหลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารสถานศึกษาโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือด้านวิริยะ รองลงมาคือด้านฉันทะ ด้านจิตตะ และด้านวิมังสา ตามลำดับ                            2) การบริหารตามภารกิจหลักของสถานศึกษาโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือการบริหารคุณภาพของสถานศึกษา รองลงมาคือด้านพัฒนาครูและบุคลากร ด้านการจัดสภาพแวดล้อมและการบริการ และด้านการบริหารจัดการหลักสูตรและงานวิชาการ ตามลำดับ และ 3) ภาวะผู้นำด้านวิมังสาและภาวะผู้นำด้านจิตตะ ส่งผลต่อการบริหารตามภารกิจหลักของสถานศึกษาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01                  โดยสามารถเขียนสมการพยากรณ์ในรูปคะแนนดิบได้คือ สมการพยากรณ์ในรูปคะแนนดิบ


   = 2.702 + .232   + .155   


  สมการพยากรณ์ในรูปคะแนนมาตรฐาน


   = .355 ( ) + .237 ( )

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ว่องวิการณ์ เ., & แสงมุกดา ส. (2026). ภาวะผู้นำตามหลักอิทธิบาท 4 ที่ส่งผลต่อการบริหารตามภารกิจหลักของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐมเขต 2. Journal of Dhamma for Life, 32(4), 460–476. สืบค้น จาก https://so08.tci-thaijo.org/index.php/dhammalife/article/view/7037
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ, สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

จิรวัฒน์ เหตุเกษ, & บุญช่วย ศิริเกษ. (2567). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 2. วารสารสิทธิ์ทรรศน์, 2(4), 250–266.

จุฑามาศ เผื่อแผ่, สุชาดา นันทะไชย, & สุดารัตน์สารสว่าง. (2022). ความสัมพันธ์ระหว่างทักษะภาวะผู้นำด้านซอฟท์สกิลกับประสิทธิภาพการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากรุงเทพมหานคร. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 7(2), 513–524.

ดาวรุวรรณ ถวิลการ, & ศิริญญา ภิญโญ. (2016). ภาวะผู้นำการสร้างองค์ความรู้สำหรับผู้บริหารและครูในศตวรรษที่ 21. วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 12(2), 1–12.

นิภาพร รอดไพบูลย์. (2565). ทักษะการบริหารในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสระแก้ว [วิทยานิพนธ์/งานนิพนธ์ระดับมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].

บรรจง ลาวะลี. (2023). ภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ตามหลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารวนัมฎองแหรกพุทธศาสตรปริทรรศน์, 10(2), 157–172.

พระครูวินัยธรสุวรรณ สุวรรณโณ (เรืองเดช), บุญเพ็ง สิทธิวงษา, & กนกอร บุญมี. (2567). การใช้หลักอิทธิบาท 4 ในการปฏิบัติหน้าที่ของบุคลากรทางการศึกษาในเขตจังหวัดมหาสารคาม. วารสารส่งเสริมและพัฒนาวิชาการสมัยใหม่, 2(1), 1–14.

ศราวุธ กางสำโรง. (2559). อิทธิพลของภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาที่มีต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 1 [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม].

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สุพัตรา รังคะวงษ์. (2565). ภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 2 [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา, มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย].

อาวัชนนท์ อิ่มเพ็ง. (2566). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการปฏิบัติงานของครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร].

Harris, A., & Spillane, J. P. (2008). Distributed leadership through the looking glass. Management in Education, 22(1), 31–34.

Robinson, V. M. J., Lloyd, C. A., & Rowe, K. J. (2008). The impact of leadership on student outcomes: An analysis of the differential effects of leadership types. Educational Administration Quarterly, 44(5), 635–674.

Schildkamp, K., & Poortman, C. (2015). Factors influencing the functioning of data teams. Teachers College Record, 117(4), 1–42.