การสื่อสารทางการเมืองของนายกเทศมนตรีในการบริหารจัดการอุทกภัย: กรณีศึกษาเทศบาลนครยะลา
คำสำคัญ:
การสื่อสารทางการเมือง, การบริหารจัดการอุทกภัย, นายกเทศมนตรี, เทศบาลนครยะลาบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบและกลยุทธ์การสื่อสารทางการเมืองของนายกเทศมนตรีนครยะลาในการบริหารจัดการอุทกภัย และวิเคราะห์ประสิทธิผลของกลยุทธ์การสื่อสารทางการเมืองที่มีต่อการสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชน โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพแบบกรณีศึกษา และเก็บรวบรวมข้อมูลผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลหลัก 8 คน ประกอบด้วย นายกเทศมนตรีนครยะลา ปลัดเทศบาลนครยะลา หัวหน้าฝ่ายป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยเทศบาลนครยะลา เจ้าหน้าที่ฝ่ายป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยเทศบาลนครยะลา ผู้รับบริการและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในระดับชุมชนและการวิเคราะห์เอกสารที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ แผนการบริหารจัดการอุทกภัย รายงานผลการดำเนินงาน และข้อมูลจากสื่อสังคมออนไลน์ จากนั้นวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาโดยใช้กรอบทฤษฎีการสื่อสารในภาวะวิกฤต แนวคิดการสื่อสารทางการเมือง และแนวคิดการสร้างความยืดหยุ่นของเมือง
ผลการศึกษาพบรูปแบบการสื่อสาร 5 ลักษณะ คือ การสื่อสารหลายช่องทางแบบบูรณาการ (ดิจิทัล ช่องทางดั้งเดิม และนวัตกรรม IoT) การสื่อสารแบบเรียลไทม์ 3 ระยะ มีการแจ้งล่วงหน้า 8 ชั่วโมง การจัดวางตำแหน่งของเทศบาลเป็นศูนย์กลางข้อมูลที่สามารถชี้แจงต่อสาธารณะ และมีการเปิดเผยข้อมูล ผ่านกลไกต่าง ๆ ประกอบด้วย สภากาแฟ การดูงาน และการประสานผู้ช่วยชุมชน 44 คน และการสร้างเครือข่าย Win-Win กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 20 แห่ง ส่งผลให้เกิดผลสัมฤทธิ์ที่สำคัญ 4 ด้าน ประกอบด้วย การเพิ่มการมีส่วนร่วม (ตัวแทนครัวเรือน 10,000 จาก 25,000 ครัวเรือน อาสาสมัคร 176 คน) การสร้างความไว้วางใจที่สั่งสม 20-21 ปี การเพิ่มประสิทธิภาพการรับมือภัยพิบัติ (ตอบสนองรวดเร็วกว่าหน่วยงานอื่น) และการพัฒนานวัตกรรมอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้ องค์ประกอบของความสำเร็จเกิดขึ้นมาจากความโปร่งใสและการแสดงให้เห็นการทำงานจริง การเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนในการตัดสินใจ การคัดเลือกตัวแทนแต่ละหมู่บ้าน การแก้ปัญหาข้ามเขตตามหลักการ Win-Win และบารมีของผู้บริหารที่สั่งสมมา ซึ่งคุณลักษณะดังกล่าวสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนากระบวนการบริหารจัดการภัยพิบัติในพื้นที่อื่น ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Anucha Lawong, Warit Rasri, Nutjaree Jaipranop, and Bancha Bhutwanakul. 2022. “The Challenges of Leadership in Disaster Management of the Local Government Organizations: A Case Study of Flooding.” Interdisciplinary Academic and Research Journal 2 (6): 217–234. https://doi.org/10.14456/iarj.2022.143. (in Thai)
Boin, Arjen, and Paul ’t Hart. 2003. “Public Leadership in Times of Crisis: Mission Impossible?” Public Administration Review 63 (5): 544–553. https://doi.org/10.1111/1540-6210.00318.
Chonthip Phunsiriwong and Rungnapha Phitpricha. 2013. “Government’s Public Relations and Communication Strategy in Crisis Flood 2554.” Journal of Public Relations and Advertising 6 (1): 44–64. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jprad/article/view/134071. (in Thai)
Coombs, W. Timothy, and Sherry Jean Holladay. 2014. “How Publics React to Crisis Communication Efforts: Comparing Crisis Response Reactions across Sub-Arenas.” Journal of Communication Management 18 (1): 40–57. https://doi.org/10.1108/JCOM-03-2013-0015
Coombs, W. Timothy. 2015. “The Value of Communication during a Crisis: Insights from Strategic Communication Research.” Business Horizons 58 (2): 141–148. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2014.10.003.
Hirabayashi, Yukiko, Roobavannan Mahendran, Sujan Koirala, Lisako Konoshima, Dai Yamazaki, Satoshi Watanabe, Hyungjun Kim, and Shinjiro Kanae. 2013. “Global Flood Risk under Climate Change.” Nature Climate Change 3 (9): 816–821. https://doi.org/10.1038/nclimate1911.
Houston, J. Brian, Joshua Hawthorne, Mildred F. Perreault, Eun Hae Park, Marlo Goldstein Hode, Michael R. Halliwell, Sarah E. Turner McGowen, Rachel Davis, Shivani Vaid, Jonathan A. McElderry, and Stanford A. Griffith. 2015. “Social Media and Disasters: A Functional Framework for Social Media Use in Disaster Planning, Response, and Research.” Disasters 39 (1): 1–22. https://doi.org/10.1111/disa.12092.
Khotchatrai Charoensuk and Charin Kesorn. 2025. “Flood Management in Disaster Situations in the Nan Province in 2024.” Public Administration Association of Thailand Journal 7 (3): 159–171. https://so10.tci-thaijo.org/index.php/paatj/article/view/2427. (in Thai)
Meerow, Sara, Joshua P. Newell, and Melissa Stults. 2016. “Defining Urban Resilience: A Review.” Landscape and Urban Planning 147: 38–49. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2015.11.011.
Mizrahi, Shlomo, Eran Vigoda-Gadot, and Nissim Cohen. 2021. “How Well Do They Manage a Crisis? The Government’s Effectiveness during the COVID-19 Pandemic.” Public Administration Review 81 (6): 1120–1130. https://doi.org/10.1111/puar.13370.
Pairoj Patranarakul and Eakarat Boonreang. 2017. “Kan Soemsang Sakkayaphap Khong Chumchon Nai Kan Chatkan Uthokkaphai Lae Phai Laeng Nai Phuenthi Changwat Phak Tawan-ok Chiang Nuea Ton Lang.” [Enhancing Community Capacity for Flood and Drought Management in the Lower Northeastern Provinces]. Journal of Politics and Governance 7 (3): 100–118. https://nida.ac.th/research/การเสริมสร้างศักยภาพขอ/. (in Thai)
Pelling, Mark, and Chris High. 2005. “Understanding Adaptation: What Can Social Capital Offer Assessments of Adaptive Capacity?” Global Environmental Change 15 (4): 308–319. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2005.02.001.
Pongpon Plodpai and Kritawit Nuphet. 2021. “Study of Risk Level and Prevention of Flood Disaster: A Case Study of Pattani River Basin.” The Journal of Spatial Innovation Development 2 (2): 65–79. https://ph01.tci-thaijo.org/index.php/jsid/article/view/245241. (in Thai)
Ruchinan Ueaphithaksakun and Kittikun Khakhai. 2025. “Naeothang Kan Pen Phu Nam Phak Rat Nai Kan Sue San Phawa Wikrit.” [Guidelines for Public-Sector Leadership in Crisis Communication]. Journal of Communication Arts Review 29 (3): 86–96. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jca/article/view/287905. (in Thai)
Sellnow, Timothy L., and Matthew W. Seeger. 2021. Theorizing Crisis Communication. 2nd ed. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons.
Tavida Kamolvej. 2025. “Phawa ‘Wikrit’ Cha Sue San Yangrai Hai Dai Di?” [How Should a “Crisis” Be Communicated Well?]. Thai PBS Verify. July 7, 2025. Accessed January 15, 2026. https://www.thaipbs.or.th/verify/video/2829. (in Thai)
Thetsaban Nakhon Yala. 2025a. Khongmun Phuenthan Thetsaban Nakhon Yala. [Basic Information of Yala City Municipality]. Yala: Thetsaban Nakhon Yala. (in Thai)
Thetsaban Nakhon Yala. 2025b. Phaen Chaphok Kit Pongkan Lae Kae Khai Panha Uthokkaphai Lae Din Khlon Thalom Thetsaban Nakhon Yala Pracham Pi Pho So 2568. [Special Plan for Preventing and Solving Flood and Landslide Problems of Yala City Municipality, Fiscal Year 2025]. Yala: Samnakngan Pongkan Lae Banthao Satharanaphai Changwat Yala. (in Thai)
Thotsaphon Akkarapongpaiboon, Pensri Chirinang, Arun Raktham, and Somporn Fuangchan. 2020. “Kan Buranakan Kan Chatkan Phai Phibat Nai Yuk 4.0.” [Integration of Disaster Management in the 4.0 Era]. Journal of Administrative and Management Innovation, Rajamangala University of Technology Rattanakosin 8 (3): 14–23. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/RCIM/article/view/240138. (in Thai)
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เงื่อนไขการอนุญาตสาธารณะ
นโยบายลิขสิทธิ์และการอนุญาต
วารสารสังคมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เผยแพร่เนื้อหาทั้งหมดภายใต้ สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์แบบแสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง 4.0 นานาชาติ (CC BY-NC-ND 4.0)
ลิขสิทธิ์
บทความทั้งหมดที่ตีพิมพ์ในวารสารสังคมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นลิขสิทธิ์ของ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ผู้เขียนจะโอนสิทธิ์ทั้งหมดให้แก่วารสารเมื่อบทความได้รับการตอบรับให้ตีพิมพ์
สัญญาอนุญาต CC BY-NC-ND 4.0
ภายใต้สัญญาอนุญาตนี้:
-
แสดงที่มา (BY): ผู้ใช้ต้องแสดงที่มาโดยอ้างอิงถึงผู้เขียน คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และวารสารสังคมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พร้อมทั้งให้ลิงก์ไปยังสัญญาอนุญาต และระบุหากมีการเปลี่ยนแปลง ทั้งนี้สามารถทำได้ในลักษณะที่สมเหตุสมผล แต่ต้องไม่ทำในลักษณะที่แสดงว่าผู้อนุญาตให้การรับรองผู้ใช้หรือการใช้งานดังกล่าว
-
ไม่ใช้เพื่อการค้า (NC): ผู้ใช้ไม่สามารถใช้เนื้อหาเพื่อวัตถุประสงค์ทางการค้า การใช้งานเชิงพาณิชย์จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรล่วงหน้าจากผู้เขียนและคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
-
ไม่ดัดแปลง (ND): หากผู้ใช้นำเนื้อหาไปรวม ดัดแปลง หรือต่อยอด ผู้ใช้ไม่สามารถเผยแพร่งานที่ดัดแปลงนั้นได้ การดัดแปลงผลงานจะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรล่วงหน้าจากผู้เขียนและคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
นโยบายการเข้าถึงแบบเปิด
วารสารสังคมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ให้การเข้าถึงเนื้อหาแบบเปิดโดยทันทีตามหลักการที่ว่าการทำให้งานวิจัยสามารถเข้าถึงได้อย่างเสรีแก่สาธารณะจะสนับสนุนการแลกเปลี่ยนความรู้ในระดับโลก ผู้ใช้สามารถอ่าน ดาวน์โหลด คัดลอก เผยแพร่ พิมพ์ ค้นหา หรือเชื่อมโยงไปยังเนื้อหาฉบับเต็มของบทความได้โดยไม่ต้องขออนุญาตล่วงหน้าจากผู้จัดพิมพ์หรือผู้เขียน ทั้งนี้เป็นไปตามสัญญาอนุญาต CC BY-NC-ND 4.0
นโยบายการเก็บบันทึกด้วยตนเอง
ผู้เขียนสามารถเก็บบันทึกบทความฉบับตีพิมพ์สุดท้าย ต้นฉบับที่ส่ง (preprint) หรือฉบับที่ผ่านการประเมิน (postprint) ในคลังสถาบันหรือเว็บไซต์ส่วนตัวได้ โดยต้องมีการอ้างอิงการตีพิมพ์ครั้งแรกในวารสารสังคมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พร้อมระบุแหล่งอ้างอิงที่สมบูรณ์และลิงก์ไปยังเว็บไซต์ของวารสาร
การขออนุญาต
สำหรับการใช้งานนอกเหนือจากที่ครอบคลุมโดยสัญญาอนุญาต CC BY-NC-ND 4.0 กรุณาติดต่อ:
กองบรรณาธิการ
วารสารสังคมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
Email: cusocscij@gmail.com
สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับสัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์แบบแสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง 4.0 นานาชาติ กรุณาเยี่ยมชม: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.th
